Vì sao nam giới gặp khó khăn khi chia sẻ cảm xúc?

Việc ít chia sẻ cảm xúc ở nam giới xuất phát từ đâu? Theo các chuyên gia tâm lý, nguyên nhân không đơn thuần đến từ tính cách cá nhân mà còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố xã hội, văn hóa và thói quen ứng xử được hình thành từ rất sớm.

I. LÝ DO NAM GIỚI ÍT CHIA SẺ CẢM XÚC?

1. Nam giới hiếm khi được khuyến khích bộc lộ sự nhạy cảm

Ngay từ nhỏ, nhiều bé trai đã được dạy rằng phải mạnh mẽ, kiên cường và không nên thể hiện sự yếu đuối. Những câu như “con trai không được khóc” hay “đàn ông phải cứng rắn” vô tình khiến việc bộc lộ cảm xúc trở thành điều đáng xấu hổ.

Bên cạnh đó, các bé trai thường có ít cơ hội hơn để khám phá và gọi tên cảm xúc của mình. Khi lớn lên, họ có thể thiếu cơ hội rèn luyện kỹ năng nhận diện, diễn đạt và xử lý cảm xúc, trong khi đây là những kỹ năng cần được học hỏi và thực hành.

Bên cạnh đó, một số nam giới cũng có thể cảm thấy căng thẳng khi tham gia những cuộc trò chuyện mang tính cảm xúc sâu, chẳng hạn như nói về tình yêu, thất bại hay bất an cá nhân. Trong những tình huống như vậy, việc im lặng hoặc né tránh đôi khi trở thành một cơ chế tự bảo vệ để giảm cảm giác quá tải.

2. Nam giới có xu hướng né tránh cảm xúc

Nhiều nam giới có xu hướng gạt bỏ những cảm xúc khó chịu thay vì đối diện trực tiếp. Họ thường được định hướng theo lối tư duy thiên về giải pháp. Khi gặp vấn đề, phản xạ là tìm cách xử lý hoặc khắc phục ngay. Ngược lại, nhiều phụ nữ lại cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi được chia sẻ và nói về vấn đề, ngay cả khi chưa có lời giải.

Cách tiếp cận hướng giải pháp không sai, nhưng cảm xúc không vận hành như một bài toán có đáp án tức thời. Chúng cần được nhận diện, trải nghiệm và bộc lộ. Vì vậy, khi đối mặt với cảm xúc phức tạp, nhiều người chọn tạm gác lại để giữ cảm giác kiểm soát hoặc tránh quá tải.

3. Họ phải vượt qua nhiều rào cản để cởi mở

Trước khi có thể chia sẻ cảm xúc, nhiều nam giới phải vượt qua các rào cản tâm lý như thừa nhận khó khăn, diễn đạt thành lời và nỗi lo bị xem là yếu đuối hay thiếu bản lĩnh.

Họ cũng cần học cách tiếp cận cảm xúc theo hướng mới, không tìm giải pháp ngay, mà là chấp nhận và bộc lộ chúng. Khi kết hợp với định kiến xã hội về nam tính, nhiều người chọn im lặng và phớt lờ vấn đề.

Việc dồn nén những cảm xúc tiêu cực không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động đến sức khỏe thể chất. Theo thời gian, điều này có thể làm gia tăng căng thẳng, gây đau đầu và kích hoạt phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy” của cơ thể.

Thừa nhận và xử lý cảm xúc lành mạnh giúp giải tỏa và giúp việc bước tiếp trở nên nhẹ nhàng hơn.

II. LÀM SAO KHUYẾN KHÍCH NAM GIỚI CHIA SẺ CẢM XÚC?

Khuyến khích một người đàn ông chia sẻ cảm xúc đòi hỏi sự kiên nhẫn, đồng cảm và thấu hiểu. Điều quan trọng không phải là thúc ép họ nói ra, mà là tạo cảm giác an toàn để họ có thể cởi mở khi sẵn sàng.

1. Tạo một môi trường không phán xét

Để giúp một người đàn ông mở lòng về cảm xúc của mình, điều quan trọng là xây dựng sự tin tưởng và cảm giác an toàn trong mối quan hệ. Khi có nền tảng tin tưởng, anh ấy sẽ cảm thấy yên tâm hơn vì biết rằng bạn sẽ không phán xét hay chỉ trích và có thể tự do chia sẻ với bạn.

2. Chia sẻ cảm xúc của chính bạn

Hãy làm gương bằng cách chia sẻ cảm xúc của bản thân một cách cởi mở và chân thành. Khi bạn thể hiện sự dễ bị tổn thương về mặt cảm xúc, bạn cho thấy rằng việc bộc lộ cảm xúc là điều bình thường và lành mạnh. Điều này cũng giúp tạo ra sự cân bằng và tính tương hỗ trong việc chia sẻ giữa hai người.

3. Đặt những câu hỏi mở

Thay vì những câu hỏi chỉ cần trả lời “có” hoặc “không”, hãy sử dụng câu hỏi mở để khuyến khích anh ấy chia sẻ nhiều hơn. Chẳng hạn, “Anh cảm thấy thế nào về chuyện đó?”

Câu hỏi này tạo cơ hội để anh ấy khám phá và diễn đạt cảm xúc của mình sâu sắc hơn.

4. Kiên nhẫn

Những người đàn ông chưa quen với việc bộc lộ cảm xúc có thể cần thời gian để mở lòng. Hãy kiên nhẫn và tránh ép buộc họ chia sẻ trước khi họ sẵn sàng. Sự khích lệ nhẹ nhàng theo thời gian thường dẫn đến những cuộc trò chuyện ý nghĩa hơn.

5. Tạo cơ hội trò chuyện tự nhiên, không áp lực

Hãy khuyến khích những cuộc trò chuyện trong môi trường thư giãn như khi cùng đi dạo, nấu ăn hoặc tham gia một hoạt động chung khác. Điều này có thể giúp anh ấy dễ mở lòng hơn.

6. Tôn trọng ranh giới của họ

Mỗi người có mức độ thoải mái khác nhau khi chia sẻ những điều riêng tư. Nếu anh ấy chưa sẵn sàng, hãy tôn trọng ranh giới đó và cho anh ấy biết rằng bạn luôn ở đó khi anh ấy muốn chia sẻ.

7. Lắng nghe một cách chủ động

Khi anh ấy mở lòng, hãy lắng nghe mà không ngắt lời hay vội vàng đưa ra giải pháp. Thay vì tìm cách khắc phục tình huống, hãy tập trung vào việc thấu hiểu cảm xúc và góc nhìn của anh ấy.

Đôi khi, điều một người cần nhất chỉ đơn giản là được lắng nghe.

Sau khi anh ấy chia sẻ, hãy phản hồi bằng cách tóm tắt lại điều bạn hiểu. Một câu như: “Anh thấy em hiểu như vậy có đúng không?” sẽ cho anh ấy thấy rằng bạn thực sự lắng nghe, đồng thời tạo cơ hội để anh ấy chia sẻ thêm nếu cần.

8. Công nhận cảm xúc của họ

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là thừa nhận rằng cảm xúc của anh ấy là có thật, hợp lý và xứng đáng được lắng nghe, ngay cả khi bạn không hoàn toàn đồng thuận với góc nhìn của anh ấy.

Những câu nói đơn giản như: “Em hiểu vì sao anh lại cảm thấy như vậy.” hoặc “Buồn về chuyện này là hoàn toàn bình thường.” có thể tạo ra cảm giác được thấu hiểu, giúp anh ấy cảm thấy được ghi nhận và hỗ trợ một cách rõ ràng hơn.

9. Ghi nhận và trân trọng sự cởi mở của họ

Việc mở lòng và chia sẻ cảm xúc thường không dễ dàng. Hãy thừa nhận nỗ lực đó và cho anh ấy biết rằng bạn thực sự trân trọng sự tin tưởng này. Sự ghi nhận tích cực không chỉ mang ý nghĩa khích lệ, mà còn góp phần củng cố cảm giác an toàn trong mối quan hệ, giúp anh ấy cảm thấy bạn là người có thể tìm đến khi cần hỗ trợ trong tương lai.

Nam giới cũng trải qua đầy đủ các cung bậc cảm xúc như bất kỳ ai khác. Tuy nhiên, những định kiến xã hội về sự mạnh mẽ và tự lập thường khiến họ khó bộc lộ cảm xúc hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.

Xây dựng một môi trường cởi mở, nơi cảm xúc được lắng nghe và tôn trọng, có thể giúp nam giới dễ dàng chia sẻ hơn. Và nếu việc bộc lộ cảm xúc vẫn là một thách thức, sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý có thể là bước khởi đầu hữu ích.

_______

Bài: Thùy Dung

Tham khảo: Thrive Works