Bạn đã sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới của lĩnh vực đồng hồ?

Năm 2026 chứng kiến sự bùng nổ của xu hướng đồng hồ cổ điển và tân cổ điển (neo-vintage), một bước dịch chuyển lớn không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn là tuyên ngôn về giá trị tài sản và sự trường tồn của các di sản thủ công. Bản chất của làn sóng này không nằm ở việc người chơi yêu thích mặt số ngả màu hay kính cong, mà xuất phát từ một câu hỏi lớn hơn: chiếc đồng hồ còn là dụng cụ chỉ báo thời gian, hay đã trở thành một cách định nghĩa nhịp sống?

Khi thế giới số hóa làm mọi thứ trở nên trơn tru đến vô cảm, người ta bắt đầu trân trọng những thứ có tính cơ khí, bụi bặm và phong trần hơn, bị xói mòn bởi dấu vết thời gian và những tỷ lệ “vàng” còn phù hợp đến hàng thập kỷ sau đó.

DÒNG CHẢY XU HƯỚNG

Sự trỗi dậy của xu hướng đồng hồ cổ điển và đồng hồ mang phong cách cổ điển không phải là một hiện tượng bộc phát. Đây là kết quả của quá trình tích tụ nhận thức. Nếu nhìn theo đường cong hành vi tiêu dùng, làn sóng đồng hồ cổ điển trong bối cảnh hiện tại có thể chia làm ba giai đoạn chính. Khởi nguồn từ 2019 – 2021, nhiều thương hiệu bắt đầu hồi sinh một số thiết kế từng được ghi chép trong kho lưu trữ một cách có hệ thống, dưới kích thước thu gọn. Đây là lúc tính cổ điển chủ yếu được hiểu như một phong cách chế tác đơn thuần: mặt số tinh giản, kim dauphine, mặt kính cong và cỡ vỏ 36 – 39mm. Đặc biệt, đại dịch COVID-19 buộc con người phải sống chậm lại, dẫn đến việc kích hoạt nhu cầu tìm kiếm “chiều sâu của thực tại”. Giữa những thiết bị thông minh vô hồn, giới mộ điệu bắt đầu khao khát những tạo phẩm có thể chạm vào, có thể lên dây cót bằng tay và mang theo một câu chuyện.

Đến năm 2023, xu hướng này bứt tốc mạnh mẽ với sự trỗi dậy của các thiết kế thập niên 1970 – 1990. Không chỉ vậy, thị trường pre-owned hưởng lợi trực tiếp vì giá bán lẻ leo thang, còn người mua thì tỉnh táo hơn. Cụ thể, họ muốn tìm thấy một vật phẩm sưu tầm đúng giá trị thay vì chạy theo những cơn bão giá trên thị trường thứ cấp vốn đang tăng cao mất kiểm soát.

Bước vào năm 2026, xu hướng cổ điển chính thức đạt đến điểm chín muồi. Sự kiện Watches & Wonders 2026 được dự báo sẽ là sàn diễn của những bản phục hưng xuất chúng. Theo các chuyên gia phân tích thị trường, chu kỳ này sẽ không là một trào lưu ngắn hạn mà duy trì sức nóng ít nhất đến 2030 – 2032, được thúc đẩy bởi thế hệ những nhà sưu tầm mới – những người ưu tiên “lịch sử có thể đeo được” như một phương thức bảo toàn giá trị cốt lõi trước rủi ro lạm phát.

VÌ SAO GIỚI SƯU TẦM QUAY LẠI CUỘC CHƠI CỔ ĐIỂN

Điều gì khiến một cỗ máy đếm giờ 40 năm tuổi hấp dẫn hơn một phiên bản vừa rời khỏi dây chuyền sản xuất? Câu trả lời đến từ việc tìm kiếm độ tin cậy cơ học thực thụ. Những cỗ máy vintage đại diện cho thời kỳ mà sự can thiệp của máy móc công nghiệp tự động (CNC) còn hạn chế. Những bộ máy lên dây cót thủ công, cấu trúc chronograph dựa trên nền tảng Valjoux nguyên bản, hay những lớp kính acrylic/sapphire dáng vòm mang lại cảm giác nguyên thủy mà công nghệ hiện đại khó lòng sao chép.

Kế đến, mỗi chiếc đồng hồ cổ điển là một thực thể sống. Dưới tác động của tia UV, độ ẩm và ma sát, các mặt số màu đen dần ngả sang sắc nâu nhiệt đới (tropical dial), chất phát quang tritium chuyển sang màu bơ ấm áp. Lớp patina này là dấu ấn thời gian độc bản của tự nhiên, không thể làm giả và không bao giờ có hai chiếc giống hệt nhau. Và câu chuyện gắn liền với từng thời kỳ cụ thể còn mang đến cảm giác kết nối sâu sắc hơn, đặc biệt hơn bất kỳ chiếc đồng hồ mới nào.

Hơn nữa, đồng hồ cổ điển nguyên bản đang trở thành tài sản hữu hạn. Nguồn cung không tăng, tình trạng near-original ngày càng khan hiếm và giá trị đầu tư ổn định hơn nhiều so với các mẫu mới dễ biến động. Đối tượng thuộc Gen Z và Millennials, dù là những nhà sưu tầm trẻ, nhưng lại là lực lượng đẩy mạnh xu hướng này. Họ không chỉ tìm kiếm một chiếc đồng hồ mà còn tìm kiếm một phần di sản có thể đeo hằng ngày.

CUỘC ĐUA CỦA CÁC “TƯỢNG ĐÀI”

Điểm thú vị là các thương hiệu đồng hồ danh tiếng đều hội ngộ ở cùng một triết lý,đó là tỷ lệ nhỏ hơn, thiết kế tối giản, tinh tế và đều bắt nguồn từ một câu chuyện hoặc nguyên mẫu trong lịch sử. Một ví dụ rất điển hình của việc “tham chiếu các thiết kế nguyên bản trong kho lưu trữ đúng cách” là việc Cartier công bố mẫu Tank à Guichets trong mùa Watches & Wonders gần đây – một thiết kế “digital” theo nghĩa cổ điển, nơi thời gian được chưng cất thành hai ô hiển thị. Thương hiệu cũng đang trải qua chu kỳ thăng hoa tột đỉnh với mức tăng trưởng 10% ở nhóm đồng hồ mặt chữ nhật. Những phiên bản mặt số màu champagne hay các chi tiết bí ẩn mang âm hưởng thập niên 1960 đang thiết lập lại luật chơi của dress watch.

Vacheron Constantin cũng không nằm ngoài cuộc chơi này khi liên tiếp đạt được thành công vang dội nhờ mẫu Historiques 222 (bản sao trung thành của nguyên mẫu ra mắt năm 1977). Sự kết hợp giữa bộ vỏ vàng khối, dây đeo tích hợp và bộ máy cơ khí siêu mỏng thượng thặng chứng minh quyền uy của một trong Tam Thánh. Gần đây nhất, thương hiệu đã ra mắt phiên bản vỏ thép của sáng tạo này, đi kèm mặt số xanh matte rất phù hợp với sắc thái cổ điển vốn có.

Trong bối cảnh tổng sản lượng có sự điều chỉnh, Rolex đang chứng kiến sự hồi sinh mạnh mẽ của dòng neo-vintage thập niên 1990 như Air-King 14000 hay Explorer 114270, đồng thời những tin đồn về việc hồi sinh mẫu Milgauss 1956 đang làm nức lòng giới mộ điệu. Mặt khác, thị trường cũng chứng kiến sự quan tâm đang dần gia tăng với phong cách thẩm mỹ thập niên 1990, một dạng neo-vintage khác, táo bạo hơn, đôi khi còn mang tính thử nghiệm, và đang được các nhà đấu giá nhìn nhận ở góc độ mới. Tudor dẫn đầu mảng đồng hồ thể thao di sản với mức giá trị đặc biệt tốt, trong khi Longines tận dụng xuất sắc lịch sử hàng không và quân sự để tái diễn giải những thiết kế vượt thời gian.

SỰ HỘI NHẬP CỦA PHÂN KHÚC DỄ TIẾP CẬN

Khác với định kiến rằng thú sưu tầm đồng hồ cổ điển chỉ dành cho giới siêu giàu, thị trường đang chứng kiến một cuộc dân chủ hóa mạnh mẽ nhờ các thương hiệu Nhật Bản và Thụy Sĩ ở phân khúc tầm trung. Điều này hoàn toàn dễ hiểu vì đây là thời điểm kinh tế thế giới đang chịu ảnh hưởng của cơn suy thoái, nhưng người mua muốn sở hữu một chiếc đồng hồ “đeo được mỗi ngày”, có tinh thần cổ điển nhưng không kéo theo rủi ro bảo dưỡng như những mẫu đồng hồ cổ điển nguyên bản.

Nổi bật trong phân khúc dễ tiếp cận là các đại diện gồm: Seiko, Orient, Citizen và Casio. Các mẫu Seiko 5 Sports hay Presage Classic (tái hiện thập niên 70) cùng Orient Sports Diver mang đến cho người chơi bộ máy cơ in-house chất lượng, kính sapphire dáng vòm và độ bền bỉ đáng kinh ngạc ở mức giá dưới 1.000 USD. Sự hồi sinh của những mẫu đồng hồ thạch anh như Seiko Half Moon từ thập niên 90 cũng đang tạo nên một cơn sốt sưu tầm mới. Trong khi Tissot, Mido, Hamilton gây chú ý bởi mức giá tầm trung, thiết kế, chất lượng và giá cả cân bằng. Những tạo tác quân sự bền bỉ của Hamilton là Khaki Field hay thiết kế mid-century của Tissot đang thu hút một thế hệ khách hàng trẻ tuổi, những người tìm kiếm tính thực dụng đi kèm với một bề dày lịch sử.

Riêng những microbrand như Brew Watches, Dan Henry hay Baltic lấp đầy khoảng trống của thị trường bằng những thiết kế mang đậm tinh thần hoài cổ, có độ tin cậy cao. Và điểm chung của những cái tên độc lập này là mang đến cho người chơi các thiết kế đảm bảo “tỷ lệ đúng” và “cảm giác đúng”: cỡ vỏ vừa tay, mặt số panda tinh gọn, mặt kính cong đặc trưng, dây đeo tích hợp và một bộ máy đủ bền bỉ, rất thực dụng, thay vì chọn phong cách “giả cổ điển”. Những sáng tạo có giá cả phù hợp nhưng được hoàn thiện cực kỳ chỉn chu, trở thành những hiện tượng cháy hàng trong chớp mắt.

SỰ DỊCH CHUYỂN CỦA THỊ TRƯỜNG ĐẤU GIÁ

Sàn đấu giá luôn là “hàn thử biểu” chân thực nhất của thế giới xa xỉ. Bước vào năm 2026, thị trường đấu giá đồng hồ cổ điển được dự báo sẽ đạt quy mô khoảng 35 tỷ USD toàn cầu, với mức tăng trưởng ổn định 8-12%.

Các báo cáo cho thấy thị trường đấu giá đồng hồ cổ điển tiếp tục lập kỷ lục dưới sự dẫn dắt của các nhà đấu giá lớn, và các mẫu blue-chip (Rolex, Patek Philippe, Audemars Piguet) vẫn là trục chính. Đồng thời, yếu tố provenance và tình trạng near- original ngày càng quyết định mạnh đến giá trị ước tính.

Một điểm đáng chú ý khác là “thị hiếu 1990” đang được các nhà đấu giá và chuyên gia nhìn nhận như một mạch sưu tầm riêng, gắn với sự trở lại của đồng hồ cơ sau cơn khủng hoảng thạch anh và sự bùng nổ của những thiết kế táo bạo thời kỳ đó.

Nếu những năm trước, thị trường chứng kiến sự thổi giá bất chấp lý trí đối với các mẫu đồng hồ thể thao bằng thép hiện đại, thì nay, sự tĩnh lặng đã trở lại. Giới đầu tư và nhà sưu tầm (đặc biệt là thế hệ Millennials và Gen Z am tường) đang phân bổ nguồn vốn một cách có tính toán.

Những kỷ lục mới liên tục được thiết lập không dựa trên sự cường điệu mà dựa trên tính độc bản. Đơn cử như chiếc Rolex Daytona “El Limoncito” (1969) vượt ngưỡng 2 triệu USD nhờ mặt số vàng chanh hiếm gặp và tình trạng nguyên bản tuyệt đối. Giá trị của một chiếc đồng hồ giờ đây được quyết định tới 80% bởi tình trạng chưa qua đánh bóng, giấy tờ nguyên thủy và lịch sử sở hữu rõ ràng.

Đáng chú ý, bên cạnh các thiết kế từ 1950 – 1980 của Patek Philippe hay Audemars Piguet tiếp tục thống trị, thị trường 2026 ghi nhận sự bùng nổ của phân khúc neo-vintage (1990 – 2000s) và các nhà chế tác độc lập. Những cái tên như F.P. Journe, Daniel Roth hay những chiếc A. Lange & Söhne đời đầu đang ghi nhận mức tăng trưởng từ 20 – 30% trên thị trường thứ cấp.

Sự trở lại của xu hướng đồng hồ cổ điển trong những năm gần đây không phải cơn sốt nhất thời. Điều này đánh dấu cho sự quay trở về với những giá trị cốt lõi: cơ khí đáng tin cậy, thiết kế vượt thời gian và câu chuyện đã được viết nên qua hàng thập kỷ. Trong một thế giới ngày càng số hóa, việc đeo một chiếc đồng hồ cổ điển chính là cách tinh tế nhất để khẳng định sự an nhiên và cá tính, cũng như cách thể hiện tinh tế những hiểu biết của một cá nhân, đặc biệt là trong kỷ nguyên quiet luxury.

______

Bài: John Lone