Sức khỏe 06/04/2026

Làm sao dọn sạch ráy tai một cách an toàn?

Bài Tuan Anh

Các phương pháp dọn sạch ráy tai an toàn sẽ giúp bạn đảm bảo thính giác khỏe mạnh, tránh nhiễm trùng và bảo vệ màng nhĩ khỏi tổn thương ngoài ý muốn.

 

 

Nội dung chính:

 

– Ráy tai (earwax) là chất tự làm sạch đóng vai trò như bộ lọc ngăn chặn vi khuẩn và bụi bẩn, thường tự thoát ra ngoài qua cử động nhai của xương hàm.

 

–  Bạn chỉ nên làm sạch vùng tai ngoài bằng khăn ẩm hoặc dùng các loại thuốc nhỏ tai không kê đơn (như dầu em bé, glycerin) để làm mềm và đào thải ráy tự nhiên.

 

– Tuyệt đối không dùng tăm bông thọc sâu hoặc sử dụng nến ngoáy tai vì có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn, gây tắc nghẽn hoặc tổn thương màng nhĩ nghiêm trọng.

 

Ráy tai là cơ chế tự làm sạch tự nhiên giúp bảo vệ thính giác khỏi vi khuẩn và bụi bẩn. Tuy nhiên, việc vệ sinh sai cách bằng tăm bông hoặc nến ngoáy tai có thể gây tắc nghẽn và tổn thương màng nhĩ. Hãy cùng ELLE Man tìm hiểu phương pháp làm sạch an toàn bằng khăn ấm hoặc thuốc nhỏ tai chuyên dụng.

ráy tai
Ảnh: Unsplash

TẠI SAO LẠI XUẤT HIỆN RÁY TAI?

 

Ráy tai (hay còn gọi là earwax) là một chất sáp do cơ thể tự sản sinh, đóng vai trò như một cơ chế tự làm sạch và bảo vệ đôi tai tự nhiên. Phần ráy này thường chỉ hình thành và tích tụ ở phần ngoài của ống tai, không sinh ra ở phần sâu bên trong.

 

Thông thường, đôi tai có khả năng tự làm sạch mà không cần can thiệp. Thông qua các cử động của xương hàm (như nhai, nói chuyện), ráy tai cũ sẽ tự động được đẩy từ ống tai ra ngoài lỗ tai. Tại đây, chúng sẽ khô lại và tự rơi ra ngoài. Do cơ chế này, rất nhiều người không bao giờ cần phải chủ động lấy ráy.

 

Dù có cơ chế tự làm sạch, nhưng trong một số trường hợp, ráy tai có thể được sản xuất quá mức hoặc không thể tự thoát ra ngoài. Khi lượng sáp này tích tụ quá nhiều và bị nén chặt, nó sẽ tạo thành nút ráy tai, gây bít tắc ống tai và có thể làm giảm khả năng nghe (thính lực) của bạn.

 

Ngoài ra, có vài nhóm đối tượng và yếu tố nguy cơ dễ bị tích tụ ráy:

 

– Người sử dụng thiết bị ở tai: Những người thường xuyên đeo máy trợ thính, tai nghe hoặc nút bịt tai.

 

– Yếu tố tuổi tác và thể trạng: Người cao tuổi hoặc những người mắc các chứng khiếm khuyết về mặt phát triển.

 

– Cấu trúc giải phẫu: Những người có hình dạng ống tai hẹp hoặc cong, khiến phần ráy khó tự di chuyển ra ngoài một cách tự nhiên.

ráy tai
Ảnh: Pexels

LÀM SAO DỌN SẠCH RÁY TAI HIỆU QUẢ VÀ AN TOÀN?

 

Khi cảm thấy ráy tích tụ nhưng tình trạng không quá nghiêm trọng, bạn có thể tự xử lý tại nhà bằng các phương pháp an toàn. Tuy nhiên, việc thực hiện sai cách có thể gây tổn thương thính giác.

 

Phương pháp vệ sinh tai đúng cách

 

– Làm sạch vùng tai ngoài: Chỉ nên vệ sinh ở phần vành tai và lỗ tai ngoài. Bạn có thể sử dụng một tấm vải ấm và ẩm phủ lên tai. Hơi nước và nhiệt độ sẽ giúp làm mềm phần ráy, hỗ trợ quá trình tự đào thải tự nhiên.

 

– Sử dụng thuốc nhỏ tai (OTC): Đây là lựa chọn an toàn và hiệu quả để làm mềm phần ráy tích tụ.

 

Các hoạt chất phổ biến: Dầu em bé (baby oil), oxy già, dầu khoáng hoặc glycerin.

 

Cách dùng: Nhỏ vài giọt vào ống tai, chờ vài phút để thuốc thẩm thấu, sau đó rửa sạch nhẹ nhàng. Lưu ý: Luôn tuân thủ hướng dẫn sử dụng trên nhãn sản phẩm.

ráy tai
Ảnh: Pexels

Những sai lầm cần tránh khi lấy ráy tai

 

Để bảo vệ màng nhĩ và ống tai, bạn cần tuyệt đối tránh các thói quen sau:

 

– Không lạm dụng tăm bông: Sai lầm phổ biến nhất là dùng tăm bông thọc sâu vào bên trong. Hành động này vô tình đẩy ráy tai vào sâu hơn, gây tắc nghẽn nghiêm trọng hoặc làm rách màng nhĩ. Tăm bông chỉ nên dùng cho vùng vành tai ngoài.

 

– Không sử dụng nến ngoáy tai (Ear Candling):  Theo FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ), nến ngoáy tai không có tác dụng làm sạch như quảng cáo. Sản phẩm này có gây bỏng mặt, bỏng ống tai, hoặc làm sáp nến chảy ngược vào trong gây đâm thủng màng nhĩ.

ráy tai
Ảnh: Pexels

 

 

Ráy tai có tác dụng gì và tại sao không nên lấy sạch hoàn toàn?

 

Ráy tai đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên, giúp ngăn chặn bụi bẩn, vi khuẩn và nấm mốc xâm nhập sâu vào ống tai. Việc lấy sạch hoàn toàn sẽ làm mất đi lớp màng bảo vệ, khiến tai dễ bị khô, ngứa và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

 

Tại sao dùng tăm bông ngoáy tai lại gây nguy hiểm?

 

Sử dụng tăm bông thường xuyên sẽ vô tình đẩy ráy tai vào sâu hơn trong ống tai, dẫn đến tình trạng nút ráy tai gây ù tai hoặc giảm thính lực. Trong trường hợp nghiêm trọng, đầu tăm bông có thể tác động trực tiếp làm thủng hoặc tổn thương màng nhĩ.

 

Làm thế nào để nhận biết tình trạng nút ráy tai bị tắc nghẽn?

 

Bạn có thể đang bị nút ráy tai nếu xuất hiện các triệu chứng như: cảm giác tai bị đầy hoặc tắc nghẽn, ù tai, nghe kém đột ngột hoặc đau nhẹ trong ống tai. Khi gặp các dấu hiệu này, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa thay vì tự ý dùng vật cứng can thiệp.

_______

Bài: Phương Nhi