Được chế tác bằng vàng hồng 18K và trang bị bộ chuyển động L.U.C 96.17-L siêu mỏng, đồng hồ L.U.C XP Urushi x Hanoia Tam Sơn 20-Year Anniversary Edition theo dõi dòng chảy thời gian trên mặt số sơn mài trang trí lộng lẫy hình tượng Long Mã phù hà đồ trong di sản nghệ thuật và kiến trúc Việt, dựa trên nguyên mẫu tại cung đình Huế. Một cuộc gặp gỡ và giao hòa thú vị giữa nghệ thuật thủ công Đông – Tây kiến tạo bởi Chopard, Tam Sơn và Hanoia.

Thần thú Việt tung hoành trên mặt số đồng hồ Thuỵ Sĩ
Năm 2022, Chopard đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng cộng đồng mộ điệu Việt khi giới thiệu bộ ba đồng hồ giới hạn phiên bản Việt Nam thuộc bộ sưu tập L.U.C XP Urushi. Sau ba năm, nhà chế tác Thuỵ Sĩ thành lập từ 1860 trở lại Hà Nội cùng đối tác thiết kế Hanoia để tri ân một đối tác khác của mình tại đây: Tam Sơn, nhà phân phối chính thức Chopard tại Việt Nam, nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập công ty này. Giờ đây, sau những hoa sen, Tháp Rùa, phố cổ Hà Nội và cậu bé mục đồng trên bộ đồng hồ năm 2022, người mộ điệu trong nước và thế giới lại có dịp chứng kiến trên mặt số sự xuất hiện của một biểu tượng văn hoá Việt Nam khác: Long Mã.
Thần thú lai hợp giữa ngựa và rồng là tâm điểm trong hoạ cảnh kỳ ảo và trù phú trên mặt số L.U.C XP Urushi x Hanoia Tam Sơn 20-Year Anniversary Edition. Sinh vật huyền bí trong văn hoá Đông Á này thường được ghi nhận bắt nguồn từ truyền thuyết về Phục Hy, vị vua đầu tiên trong Tam Hoàng Ngũ Đế của thần thoại Trung Hoa cổ xưa. Tương truyền, Long Mã tiến vua hà đồ, tức sách trị nước do trời ban, vì thế mà có hình tượng Long Mã phù hà đồ như trên chiếc đồng hồ phiên bản giới hạn mới.
Trong văn hoá Đông Á, Long Mã thường có thân ngựa, đầu rồng, vảy rồng, trên lưng đeo bảng Bát quái tiên thiên, thường được khắc hoạ đang đạp tường vân, trên lưng cõng kinh sách. Vừa có yếu tố của rồng (tiên thiên – kinh tuyến) vừa có yếu tố của ngựa (hậu thiên – vĩ tuyến), Long Mã chính là biểu đạt thần thoại hiếm hoi của các nền văn minh Á Đông về không-thời gian, vũ trụ và tiến hoá. Long Mã phù hà đồ được xem là biểu tượng vinh quyền, đại diện cho chân mệnh của thiên tử, báo hiệu sự xuất hiện của bậc minh quân, hiền triết, thánh nhân.
Tại Việt Nam, thần thú là chủ đề trang trí mỹ nghệ như trên các thạp gốm, đặc biệt là gốm sứ Chu Đậu nổi danh, đồ bạc, đồ gỗ, trang phục, cho đến nâng tầm giá trị các công trình kiến trúc như bình phong, mái điện từ miếu mạo cho đến cung tẩm với biểu đạt phức tạp, ứng dụng nhiều vật liệu. Long Mã qua đó cũng là một biểu tượng độc đáo, tinh xảo của “lầu son gác tía, cung vàng điện ngọc”. Chú ý đến hình tượng này, Tam Sơn và Hanoia đã lựa chọn nguyên mẫu thiết kế là các phiên bản Long Mã phù hà đồ từ chính kiến trúc cung đình Huế – cố đô của Việt Nam. Độ chi tiết và sự khác biệt của hình tượng Long Mã ngoảnh đầu, trang trí đắp nổi, khảm sành sứ, vừa gợi tưởng đến những kỹ thuật thủ công châu Âu như mosaic và bas-relief vừa mang nét đặc trưng riêng của hoàng thành Huế, khiến những nguyên mẫu này trở thành nguồn cảm hứng lý tưởng cho một chiếc đồng hồ đặt trên giao điểm Đông – Tây.

Tinh hoa sơn mài Urushi Nhật Bản
Mặt số phiên bản đặc biệt này được làm hoàn toàn thủ công bởi kỹ thuật sơn mài Urushi truyền thống của Nhật Bản, nổi tiếng với việc kết hợp các bước chế tác sơn mài thủ công với bụi vàng lấp lánh.
Lớp sơn bóng được sử dụng trong nghệ thuật sơn mài ứng dụng trên những chiếc đồng hồ này đến từ nhựa cây Urushi, còn được gọi là “cây sơn mài” hoặc “cây sơn dầu Nhật Bản”, trên thực tế mọc ở cả Nhật Bản và Trung Quốc. Nhựa của nó được thu hoạch mỗi năm một lần với số lượng cực kỳ nhỏ. Phải mất ba đến năm năm sau đó, phần nhựa cuối cùng mới sẵn sàng được xử lý và sau đó trở thành một loại sơn mài có kết cấu bền chắc được áp dụng trong các lớp phủ cực kỳ chất lượng. Theo đúng kỹ thuật có tên gọi là Maki-e, bụi vàng được rải khéo léo giữa các lớp sơn tạo nên nền trời lấp lánh tương xứng với tầm vóc vũ trụ của thần thú đại diện cho không-thời gian. Tạo hình của Long Mã cực kỳ tỉ mỉ đến từng tấm vảy siêu nhỏ, với mục đích mô phỏng lại nguyên mẫu khảm sứ tại cung đình Huế.
Kỹ thuật sơn mài Urushi đòi hỏi sự chú tâm đặc biệt đến từng chi tiết. Chỉ một số ít những nghệ nhân dày dặn kinh nghiệm, những người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nghệ thuật sơn mài Urushi mới thực sự làm chủ kỹ thuật này, và mọi động tác khéo léo của họ đều nhằm mục đích theo đuổi sự hoàn hảo. Họ xuất phát từ đức tin phải hoàn thành trọn vẹn công việc của mình và đây cũng là tôn chỉ chế tác của Chopard. Để tạo ra những mặt số quý giá này, hãng đã kết hợp cùng đối tác lâu năm Yamada Heiando, nhà cung cấp sơn mài chính thức cho hoàng gia Nhật Bản, và bậc thầy sơn mài Minori Koizumi, người đã tự tay chế tạo 10 mặt số trang trí cho L.U.C XP Urushi phiên bản giới hạn mới.

Chuyên môn chế tác đồng hồ mẫu mực
Nghệ thuật thủ công cao quý Đông – Tây giao hòa trong những chiếc đồng hồ Chopard dành để kỷ niệm 20 năm Tam Sơn. Những mặt số đặc biệt này được đóng khung bởi vỏ đồng hồ L.U.C XP. Viền bezel tinh tế, sang trọng với đường kính khiêm tốn tôn vinh tinh thần thanh lịch đặc trưng L.U.C. Chiếc đồng hồ chạy hoàn hảo với cỗ máy L.U.C 96,17-L lên cót tự động siêu mỏng và quả văng ngoại vi bằng vàng 22K tích hợp vào bộ máy để đạt được sự cân bằng hoàn hảo giữa độ mỏng và tính thực dụng. Trang bị trống cót đôi đảm bảo khả năng dự trữ năng lượng đến 65 tiếng nhờ công nghệ Twin Technology độc quyền của Chopard, bộ máy này được hoàn thiện theo tiêu chuẩn cao nhất về chất lượng thẩm mỹ. Những đường vát và đinh vít được đánh bóng, những cầu máy được tô điểm bằng đường khắc Côtes de Genève. Dây đeo cá sấu màu nâu được khâu bằng tay hoàn thiện nét thanh lịch và sự tỉ mỉ đã trở thành giá trị đặc sắc của những chiếc đồng hồ L.U.C.
Những kỷ vật đại diện cho sự giao hoà của nghệ thuật
Song hành cùng năng lực kỹ-mỹ thuật của Chopard trong chế tác L.U.C XP Urushi phiên bản kỷ niệm 20 năm Tam Sơn là thiết kế hộp đựng đồng hồ và kỷ vật thiết dụng kèm theo từ nhà chế tác Việt Nam Hanoia, một chuyên gia hàng đầu khác trong lĩnh vực nghệ thuật sơn mài. Chiếc đồng hồ sẽ được đặt trong hộp đựng hình bát giác – hình dáng phổ biến trong văn hoá và nghệ thuật Việt Nam và các quốc gia châu Á, đồng thời gợi nhắc Bát quái tiên thiên – với phối màu xanh và trắng hiện đại, trung thành với triết lý thiết kế của Hanoia. Đi cùng đồng hồ và hộp đựng là một chiếc chặn giấy như một kỷ vật tiện dụng và lý thú bất ngờ, tạo hình yên cương ngựa đồng điệu với hình tượng trên mặt số, đồng thời có chức năng chuyển động nhẹ nhàng của món đồ chơi ngựa gỗ thân thuộc, thổi vào thiết kế tinh tế một cảm xúc tinh nghịch.
Đặc biệt, cả hai đều ứng dụng nghệ thuật cẩn trứng, không chỉ tương đắc với hình tượng Long Mã trên mặt số mà còn thể hiện tay nghề thủ công độc đáo của nghệ nhân Việt và bổ sung vào sự giao hoà của nghệ thuật Đông – Tây trên những chiếc đồng hồ L.U.C XP Urushi.

L.U.C: Tính thanh lịch và nghệ thuật chế tác đồng hồ tinh xảo vĩnh viễn song hành
Từ 1996, Chopard đã duy trì chuyên môn chế tác đồng hồ và tầm nhìn truyền cảm hứng của ông Karl-Friedrich Scheufele. Cam kết theo đuổi sự đột phá và bảo tồn di sản đồng hồ, ông không bao giờ quên nhắc nhở rằng Chopard là một Nhà chế tác đồng hồ từ khi được thành lập bởi Louis-Ulysse Chopard năm 1860.
Phát triển bộ chuyển động, thiết kế sản phẩm hoàn thiện, dập và gia công bộ vỏ, các bộ phận của bộ máy, hoàn thiện thủ công truyền thống, xử lý bề mặt, đánh bóng, lắp ráp, điều chỉnh và kiểm soát chất lượng: các công xưởng Thuỵ Sĩ ở Geneva và Fleurier cho phép Chopard thành thạo toàn bộ quy trình sản xuất cho mỗi tạo tác trong BST L.U.C.
Là thành phẩm của những nghệ nhân tài hoa, những chiếc đồng hồ này, với thiết kế sắc gọn, tinh giản và thể hiện kỹ thuật tinh vi ở trình độ cao, giữ nhịp cho cảm xúc của những quý ông đương đại mà chúng sinh ra để phục vụ: những người đàn ông nổi bật hẳn lên vì lòng yêu mến nghệ thuật và chuyên môn chế tác, những người mộ điệu đồng hồ sống cuộc sống của mình một cách đầy đam mê.
______
Bài và hình ảnh: Tamson