Nhiều người tin rằng thời khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới không chỉ được đánh dấu bởi tiếng đếm ngược hay pháo hoa rực rỡ, mà còn hiện hữu một cách lặng lẽ trên bàn tiệc. Tại đó, qua những truyền thống khác nhau, con người cùng khởi đầu năm mới bằng các món ăn mang tính nghi lễ, như lời chúc phúc gửi đến tương lai. Cùng ELLE Man khám phá hành trình ẩm thực đón năm mới của 09 quốc gia dưới đây.
Anh
Tại vương quốc Anh, năm mới không mở ra với một bữa tiệc xa hoa, mà bằng bánh trái cây (pudding cake) nặng trĩu, được nướng từ nhiều tuần trước. Người ta nướng bánh xong sẽ phết từng lớp rượu thấm đẫm bánh. Trong chiếc bánh sẫm màu ấy là trái cây khô, rượu rum, hạt, vỏ cam… những nguyên liệu tượng trưng cho sự sung túc và bền bỉ. Người Anh tin rằng bánh phải mềm nhẹ và hơi đẫm rượu mới ngon cũng như mang lại may mắn.
Bàn tiệc Anh quốc nhân ngày đầu năm mới. (Ảnh: Tư liệu)
Bàn tiệc đầu năm mới nước Anh còn có những món ăn vô cùng gần gũi như Fish & Chips; thịt quay ăn kèm bánh Yorkshire và xốt (gravy)… Họ vẫn uống trà chiều (Afternoon Tea) trong những ngày nghỉ lễ này. Ẩm thực năm mới của Anh vì thế mang tinh thần “hàng ngày” đầy giản dị, tiết chế, trầm mặc, như chính khí hậu và tính cách của vùng đất này.
Ở Pháp, Le Réveillon – bữa tiệc đêm giao thừa là đỉnh cao ẩm thực truyền thống của đất nước này. Không cần quá nhiều món, nhưng mỗi loại đều mang tính biểu tượng từ hàu sống mát lạnh vị biển khơi, gan ngỗng (foie gras) béo mượt, cá hồi xông khói, và champagne sủi bọt như lời chúc phồn vinh.
Le Réveillon – bữa tiệc đêm giao thừa là đỉnh cao ẩm thực truyền thống Pháp. (Ảnh: Tư liệu)
Người Pháp ăn bữa tiệc đầu năm mới rất linh đình để thưởng cho bản thân sau một năm làm việc vất vả. Bữa ăn kéo dài, xen kẽ những câu chuyện nhẹ nhàng, như một cách bước vào năm mới bằng sự tinh tế và chậm rãi. Ẩm thực ở đây không chỉ cầu may, mà còn nhắc nhở con người giữ gìn phong cách sống thanh lịch – một giá trị cốt lõi của văn hóa Pháp.
Ý
Nếu phải chọn một món ăn mang tính biểu tượng nhất trong đêm giao thừa, thì đó hẳn là đậu lăng (lenticchie) của người Ý. Những hạt đậu nhỏ tròn, khi nấu chín phồng lên như đồng xu, tượng trưng cho tiền bạc và sự sung túc.
Một bữa ăn đầu năm mới mang phong cách Ý. (Ảnh: Tư liệu)
Đậu lăng thường ăn cùng xúc xích cotechino hoặc zampone, món thịt mang tính lễ hội. Đối với người Ý, bữa ăn năm mới không thể thiếu tiếng cười, rượu vang và sự quây quần. Ẩm thực nơi đây mang tinh thần gia đình rất rõ rằng năm mới chỉ thực sự bắt đầu khi mọi người cùng ngồi lại, cùng chia sẻ một món ăn quen thuộc.
Món ăn năm mới tại Mỹ
Ẩm thực năm mới ở Mỹ phản ánh rõ sự pha trộn văn hóa. Ở miền Nam, Hoppin’ John – món đậu mắt đen nấu với gạo xuất hiện trên bàn ăn như biểu tượng của may mắn. Bên cạnh đó là cải xanh (collard greens), tượng trưng cho tiền giấy, và bánh ngô vàng tượng trưng cho vàng bạc đá quý. Không cầu kỳ, không quá nghi lễ, bữa ăn năm mới của người Mỹ mang tinh thần thực tế, đơn giản nhưng đầy cởi mở. Họ ăn uống thật ngon lành để tin rằng một năm mới có thể tốt hơn năm cũ.
Hoppin’ John – món đậu mắt đen nấu với gạo. (Ảnh: Tư liệu)
Ngoài ra, tùy vào từng bang khác nhau, cách ăn uống của người Mỹ cũng có nhiều điểm khác biệt. Tựu trung, họ đều chuộng các món ăn làm từ thịt, hải sản và các loại ngũ cốc.
Nhật Bản
Tại Nhật Bản, năm mới là thời khắc linh thiêng. Osechi ryōri – hộp đồ ăn nhiều tầng được chuẩn bị công phu với từng món mang một ý nghĩa riêng gồm có đậu đen kuromame cho sức khỏe, trứng cuộn datemaki cho tri thức, cá trích kazunoko cho con cháu đông đúc.
Mọi thứ được nấu trước để những ngày đầu năm không phải nhóm bếp – một cách thể hiện sự tôn kính với thần linh. Ẩm thực năm mới của Nhật Bản không ồn ào, không phô trương, mà lặng lẽ như một lời cầu nguyện. Mỗi món ăn là một cách để người Nhật kết nối với văn hóa cổ xưa, và họ gìn giữ truyền thống này gần như nguyên vẹn.
Hà Lan
Người Hà Lan đón năm mới với oliebollen – bánh chiên tròn rắc đường bột. Hình tròn của bánh tượng trưng cho sự hoàn chỉnh, cho chu kỳ khép kín của thời gian. Trong cái lạnh tháng Giêng, cắn vào chiếc bánh nóng hổi là cảm giác rất dễ chịu và hạnh phúc.
Ẩm thực năm mới ở Hà Lan không cố tạo ra sự khác biệt với thói quen ăn uống hàng ngày. mà nhấn mạnh vào sự đủ đầy. Đó là thứ ẩm thực của những gia đình nhỏ, của niềm vui giản đơn và niềm tin rằng hạnh phúc nằm trong những điều quen thuộc.
Tây Ban Nha
Ít nghi thức ẩm thực nào mang tính thời gian rõ rệt như truyền thống ăn 12 quả nho của người Tây Ban Nha. Mỗi tiếng chuông giao thừa vang lên, họ ăn một quả nho, cầu mong 12 tháng thuận lợi.
Bữa tiệc năm mới của người Tây Ban Nha ngoài hoạt động xoay quanh nghi thức ăn 12 trái nho may mắn vào đúng 12 tiếng chuông giao thừa, mỗi quả cho một tháng thịnh vượng, họ còn chú trọng tới không khí của buổi tiệc. Bữa ăn đầu năm mới luôn đi cùng với tiệc tùng, nhạc sôi động, pháo hoa và đặc biệt là ẩm thực truyền thống như súp đậu lăng (lentejas) cho bữa trưa đầu năm để cầu tài lộc. Các món ăn kiểu tapas đa dạng, kết hợp với rượu vang cũng là lựa chọn hoàn hảo cho người Tây Ban Nha vào dịp đầu năm mới.
Ảnh: Tư liệu
Úc
Đón năm mới giữa mùa hè, người Úc chọn hải sản tươi sống, BBQ ngoài trời, salad nhẹ và trái cây. Các món ăn đều mang tinh thần lễ hội và sẻ chia vô cùng rõ ràng. Họ không có món ăn truyền thống lâu đời, cũng không có món ăn biểu tượng nhưng đây là một trong những quốc gia có bữa tiệc đầu năm mới đa dạng nhất. Bữa ăn ấy hàm chứa nhiều nền văn hóa khác nhau đang giao hòa một cách đầy tự nhiên.
Ẩm thực năm mới của Úc phản ánh một xã hội trẻ, cởi mở, nơi truyền thống được tạo ra từ chính lối sống. Tại nơi đây, bữa ăn năm mới không phải là sự lắng đọng hay hướng về cội nguồn mà là dịp để họ vui chơi và tận hưởng ẩm thực đúng nghĩa.
Scotland
Ở Scotland, năm mới quan trọng hơn cả Giáng sinh. Hogmanay – tên gọi đêm giao thừa không chỉ là lễ hội, mà là di sản văn hóa mang theo tinh thần sinh tồn của xứ sở giá rét khắc nghiệt này.
Món ăn không thể thiếu trong những ngày đầu năm là Scotch broth – một bát canh đặc nấu từ lúa mạch, thịt cừu, củ cải, cà rốt và hành tây. Không cầu kỳ, không trang trí, nhưng đủ để sưởi ấm cơ thể sau những đêm đông kéo dài. Đây là phong cách ẩm thực của người lao động, của những cộng đồng từng phải đối mặt với thiếu thốn và thiên nhiên khắc nghiệt.
Ảnh: Tư liệu
Cùng với đó là shortbread -bánh quy bơ béo ngậy, giòn tan, thường được mang theo trong nghi thức first-footing. Người Scotland tin rằng mang bánh mì, muối và whisky vào nhà đầu năm mới là mang theo sự no đủ, ấm áp và sinh khí. Ẩm thực Hogmanay vì thế không mang dáng dấp xa hoa, mà giống như một lời nhắc nhở cổ xưa rằng năm mới chỉ thực sự bắt đầu khi con người được ăn no và biết rằng mình không đơn độc giữa mùa đông.
Món ăn đón chào năm mới tại Bồ Đào Nha
Nếu Scotland đón năm mới bằng hơi ấm của lửa và ngũ cốc, thì Bồ Đào Nha bước vào năm mới bằng mùi muối biển và gió Đại Tây Dương. Ẩm thực giao thừa nơi đây mang rõ dấu ấn của một dân tộc đi biển lâu đời, quen sống cùng sự bấp bênh và những cuộc chia xa.
Trên bàn ăn năm mới thường có bacalhau – cá tuyết muối, được nấu theo vô số cách. Cá tuyết không phải món xa xỉ, nhưng là biểu tượng của những chuyến hải trình dài ngày, những bữa ăn tiết kiệm, và niềm tin rằng biển cả sẽ luôn nuôi sống con người nếu biết tôn trọng nó. Bên cạnh cá là bánh mì, súp đậu, rau xanh và rượu vang – những món ăn giản dị nhưng đủ đầy. Đặc biệt, người Bồ Đào Nha cũng giữ truyền thống ăn nho trong đêm giao thừa, giống Tây Ban Nha, như một cách cầu mong 12 tháng an lành.
