“Come My Way”: Lời giải của Sơn Tùng M-TP cho “bài toán lớn”
Bài Tuan Anh
Chỉ sau 14 giờ ra mắt, MV Come My Way của Sơn Tùng M-TP đã ghi nhận 10 triệu views, trở thành video được xem nhiều nhất châu Á và giữ vị trí á quân toàn cầu trong 24 giờ qua. MV sau đó cũng lọt Top thịnh hành tại 25 quốc gia, khẳng định sự trở lại này rất được đón nhận, không chỉ tại quê nhà Việt Nam mà còn là cả bên ngoài biên giới.
Quốc tế trong từng khâu nhỏ
Với Come My Way, có thể thấy Sơn Tùng đang từng bước “kiện toàn” sản phẩm của mình theo chuẩn quốc tế trong hầu hết mọi khâu. Nếu Hãy Trao Cho Anh hợp tác cùng Snoop Dogg trước đây gây dấu ấn bởi sự xuất hiện của huyền thoại làng Rap cũng như MV đậm chất Hip-hop US-UK, trong khi âm nhạc vẫn khá V-Pop; thì sang đến Making My Way, việc tiên phong sử dụng chất liệu Reggaeton cho thấy sự thay đổi trong tư duy của nam nghệ sĩ, khi để đánh vào thị trường ngoài nước, thì việc sử dụng những gì là xu hướng nhất chính là lời giải cho sự thành công.
Trong sản phẩm này, tư duy nói trên cũng được áp dụng, khi Come My Way mang màu sắc Amapiano mới mẻ, có sự kết hợp giữa bass dày, những điểm xuyết piano ngẫu hứng với nhịp trống nhộn nhịp cùng các hiệu ứng mang màu lounge thư giãn. Là ngách nhỏ của Afrobeats, giai điệu của ca khúc cũng được kiến tạo vừa bắt tai, vừa thu hút, quyến rũ, vừa khiến người nghe không ngừng lắc lư.
Để làm được điều đó, nam nghệ sĩ đã kết hợp với một ekip vô cùng độc đáo. Trong đó nhà sản xuất Nigeria được đề cử nhiều giải Grammy Marvey Muzique đã mang đến một sản phẩm mới mẻ, thú vị. Có thế mạnh trong dòng Afrobeats và được nhiều người xem là “chuyên gia” của thể loại này, quả thật Muzique đã mang đến một sáng tác vừa vặn, có điểm nhấn nhưng vẫn rất rõ phong cách đặc trưng của Sơn Tùng, khi có một chút gì đó bất cần, hoang dã và đầy tự do.
Với khách mời quốc tế là rapper Tyga mang 2 dòng máu Jamaica và Việt Nam, Come My Way cũng cho thấy một sự thay đổi so với Hãy Trao Cho Anh trước đó. Theo đó, trong khi Snoop Dogg như “lá bài” khẳng định sức hút, là yếu tố mạnh nhất giúp ca khúc trở nên nổi bật, thì trong sản phẩm này, rapper người Mỹ có sự góp sức vừa vặn với flow và delivery khá truyền thống, giúp ca khúc có màu sắc mới mà không lấn át đi nghệ sĩ chính. Không thể phủ nhận sự tham gia này vẫn có tính quảng bá mạnh mẽ, nhưng đã không còn chiếm thế thượng phong.
Một đặc trưng khác cũng có thể thấy ở Come My Way là thay vì đánh vào thị trường US-UK như ta thường nghĩ khi nhắc đến “quốc tế”, “biển lớn”, Sơn Tùng và ekip như tập trung hơn vào nơi mà Afrobeats và Amapiano có sức ảnh hưởng. Điều đó được thể hiện ở việc lời hát của ca khúc này không thuần tiếng Anh, mà có những chỗ là phương ngữ địa phương, mang đến cách tiếp cận mới và đa dạng hơn.
Điều này cũng giống như cách ROSALIA, Bad Bunny hay Shakira từng làm trong quá khứ, khi tiếng Anh vẫn có vị thế quan trọng, nhưng trong các sản phẩm, họ cũng gửi gắm những thông điệp khác bằng các thứ tiếng bản địa như Tây Ban Nha, giúp sản phẩm được biết đến rộng rãi hơn nữa. Qua đó có thể thấy sản phẩm này đánh dấu một bước chuyển mới trong tư duy đi ra quốc tế, khi đó không còn là những cái đích cố định, mà là một chuỗi biến động linh hoạt. Khi ấy ngôn ngữ không còn là con át chủ bài, mà vị trí ấy sẽ được nhường lại cho âm nhạc cũng như xu hướng.
Kết hợp mới mẻ
Nhưng quan trọng nhất, Come My Way của Sơn Tùng M-TP còn thành công trong việc tạo ra được bản sắc riêng, thông qua văn hóa – con người Việt Nam. Không mang âm hưởng dân tộc vào giai điệu như các sản phẩm nổi bật một vài năm qua, Sơn Tùng lại chọn kết hợp theo hướng hoàn toàn khác: truyền tải điều đó thông qua MV. Và dĩ nhiên, hơn ai hết, đội ngũ Antiantiart chính là lựa chọn phù hợp, khi những năm qua, họ đã cho ra mắt rất nhiều sản phẩm độc đáo, có thể kể đến như Mục hạ vô nhân (Soobin, Binz), Tự hỏi (Hồng Nhung), ả (Marzuz)…
MV mở đầu bằng quang cảnh choáng ngợp, khi Sơn Tùng ngự trên chim lạc như hình tượng “tiên ông” cưỡi hạc thường thấy trong văn hóa dân gian tại khu downtown ở Los Angeles (Mỹ). Nhưng đó không phải một chú lạc thường thấy trên trống đồng hoặc văn tự cổ, mà là một sự kết hợp mang tính “fusion” giữa Á và Âu, giữa Đông và Tây, giữa mới và cũ, khi ở đó những khớp cơ học hàm ý cho sự vươn lên một cách mạnh mẽ.
Đây cũng là hình tượng xuyên suốt của cả MV, được nhấn mạnh trên trang phục của nam nghệ sĩ cũng như cảnh quay kết hợp với Tyga. Điều đó cho thấy sự tiến lên là tất lẽ dĩ ngẫu, nhưng đi cùng đó chính là văn hóa, là những giá trị mang tính trường tồn. Cũng vì lẽ đó. Antiantiart tiếp tục đẩy mạnh những khung cảnh mang sự kết hợp độc đáo, như thay vì Napoleon cưỡi ngựa trong bức Napoleon Crossing the Alps nổi tiếng, thì giờ đây là hình ảnh nam ca sĩ cưỡi trâu ngọc đại diện cho văn minh lúa nước, có sự xuất hiện của những lũy tre được “metalize”. Đó cũng là hình tượng anh ngồi sau xe, dẫn dắt đàn bò như trong lễ hội đua bò An Giang…
Trong khi đó hình tượng mặt nạ và những cảnh quay tại danh thắng Tràng An (Ninh Bình) lại mang đến thông điệp rõ ràng về sự trung tâm. Trên sân khấu nơi trời và nước hòa lại làm một cùng “đấu trường” hình tròn đại diện cho sự khởi sinh, mặt nạ Xuân Phả cũng đã xuất hiện. Khi tìm hiểu, đây là hình thức diễn xướng dân gian đã có từ triều nhà Đinh, tái hiện nghi thức cống nạp, qua đó khẳng định đất nước thịnh vượng, vẹn tròn. Với việc nghiên cứu sâu sắc, đa tầng văn hóa và “tái sinh” chúng trong những ý tưởng đậm tính fusion, MV Come My Way vì thế thành công bởi vừa quen vừa lạ. Sản phẩm không mang đến sự khó hiểu về cách biệt văn hóa, mà qua sự kết hợp mới – cũ, khán giả dù là ở đâu vẫn sẽ hiểu được thông điệp đang muốn truyền tải.
Bài toán đắt giá
Có nội dung xoay quanh tình yêu, Sơn Tùng M-TP và cả ekip cũng rất tinh ý khi tạo ra một sự kết hợp uyển chuyển, hài hòa với các thông điệp mang tính bản sắc. Theo đó việc cưỡi lạc như nhắc đến những huyền tích về tình yêu say đắm mà tiên nữ quên về trời, Lưu Nguyễn lạc ở cõi mộng một lần và mãi mãi… Sau đó ở cảnh motor bay – tiết mục quen thuộc trong các hội chợ Nam Bộ nhiều thập kỷ trước – Sơn Tùng và Antiantiart cũng rất thành công mang đến cảm giác chếnh choáng và những ảo ảnh mà tình yêu tạo ra, tái hiện qua những quỹ đạo của tiết mục này. Mặt nạ vừa đại diện cho tính thống nhất, nhưng cũng nói về muôn mặt của mối quan hệ. Đó có thể vừa là say mê, cuồng nhiệt, nhưng cũng có thể là đắng cay, bội phản…
Qua đó có thể thấy không cần phải quá bám víu vào các ca khúc có chủ đề quê hương, đất nước, người nghệ sĩ vẫn có thể mang chất Việt ra với quốc tế bằng những chủ đề quen thuộc và gần gũi hơn. Đây có thể nói là bước đi mạo hiểm của Sơn Tùng, nhưng dễ thấy đã đạt được thành công, bởi nếu muốn đến gần với thị trường lớn, điều cần nhất là lắng nghe, tìm hiểu nơi ấy đang cần điều gì, yêu thích điều gì. Và quả thật những bản tình ca chưa khi nào là cũ. Điều này cho thấy giọng ca Cơn Mưa Ngang Qua đã giải được bài toán lớn, kể câu chuyện tưởng chừng quen thuộc, được nhiều người quan tâm nhưng theo một cách mới mẻ và độc đáo hơn.
MV Come My Way của Sơn Tùng M-TP sau đó khép lại bằng quang cảnh mới, nơi nam nghệ sĩ nâng niu chú tằm vị lai, có màu industrial như hình tượng chim lạc trước đó, hứa hẹn sau đây sẽ là một chuỗi sản phẩm dài hơi, là sự trở lại sẽ còn bùng nổ. Vẫn còn quá sớm để dự đoán bất cứ điều gì, nhưng với cách tiếp cận mà Come My Way đã làm và làm thành công, hoàn toàn có thể tin tưởng vào những sáng tạo tiếp nối của Sơn Tùng M-TP cũng như từng bước tiến lên trong hành trình đi ra biển lớn của âm nhạc Việt.
____
Bài: Vỹ Dương
