Điều phân biệt những người thực sự đạt được thành công với những người chỉ dừng lại ở mong muốn, thường không nằm ở tài năng hay cơ hội, mà ở những rào cản tâm lý âm thầm được dựng lên ngay từ trước khi họ bắt đầu. Hãy cùng ELLE Man tìm hiểu qua bài viết sau.
1. Bạn có tư duy cố định
Tư duy cố định là người có niềm tin rằng năng lực, trí tuệ và tài năng là những đặc điểm cố định, không thay đổi. Tuy nhiên, điều này có thể âm thầm tạo ra rào cản lớn cho sự phát triển cá nhân.
Với tư duy này, nhiều người có xu hướng né tránh thử thách, dễ chùn bước khi gặp khó khăn và cảm thấy bất an trước thành công của người khác. Những câu nói quen thuộc như “tôi không giỏi việc đó” hay “tôi không có năng khiếu” dần trở thành cách tự bảo vệ, đồng thời cũng là lý do để không thử và không thay đổi.
Khi tự giới hạn bản thân bằng những niềm tin cũ, chúng ta vô tình khép lại cánh cửa của chính mình, ngay từ khi hành trình còn chưa bắt đầu.

2. Luôn cần sự đồng thuận từ người khác sẽ cản trở thành công của bạn
Việc thỉnh thoảng lắng nghe ý kiến phản hồi từ những người bạn tin cậy có thể mang lại góc nhìn hữu ích. Tuy nhiên, khi liên tục cần sự đồng thuận trước mỗi hành động, bạn dễ rơi vào trạng thái lệ thuộc và làm chậm tiến độ của chính mình. Bên cạnh đó, bạn cũng vô tình trao quyền quyết định và tiếng nói chân thực của bản thân cho người khác.
Một cách tiếp cận tốt hơn là chọn lọc một nhóm nhỏ cố vấn đáng tin cậy, đồng thời giữ đủ can đảm để tiến lên ngay cả khi chưa có sự đồng thuận. Lịch sử cho thấy, nhiều đổi mới mang tính bước ngoặt từng vấp phải hoài nghi, thậm chí bị từ chối thẳng thừng ngay từ đầu.
3. Bạn sa vào lối tư duy “tất cả hoặc không gì cả”
Khi đòi hỏi sự hoàn hảo ngay từ lần thử đầu tiên, bạn vô tình đặt ra những tiêu chuẩn bất khả thi và tự đẩy mình đến thất vọng.
Thực tế, thành tựu luôn đi kèm những bản nháp lộn xộn, giai đoạn học hỏi vụng về và vô số điều chỉnh trên đường đi. Không ai viết nên một kiệt tác chỉ trong một lần, hay xây dựng một doanh nghiệp thành công mà không trải qua thất bại.
Khi từ bỏ tư duy nhị nguyên đòi hỏi sự xuất sắc tức thì, bạn cho phép kỹ năng và kết quả phát triển một cách tự nhiên hơn.

4. Tập trung quá nhiều vào rủi ro tiềm ẩn sẽ cản trở thành công của bạn
Chúng ta thường tập trung nhiều vào những rủi ro tiềm ẩn hơn là cơ hội khi chuẩn bị bắt đầu một điều gì đó. Hành động này bắt nguồn từ đặc điểm tiến hóa từng giúp tổ tiên chúng ta sống sót nhờ luôn cảnh giác với hiểm nguy.
Để phá vỡ vòng lặp này, bạn cần chủ động cân bằng cách nhìn nhận cả tích cực và tiêu cực trong một vấn đề. Điều này giúp bạn có được cái nhìn tổng quan, trọn vẹn.
5. Bạn thà không thử còn hơn đối mặt với nguy cơ thất bại
Nỗi sợ thất bại thường khoác lên mình vỏ bọc của sự thận trọng hay tính thực tế. Khi né tránh những tình huống mà thành công không được đảm bảo, bạn có thể giữ được một “thành tích” hoàn hảo trên bề mặt, nhưng cái giá phải trả là tiềm năng bị bỏ lỡ.
Phần lớn những người đạt thành tựu cao không thành công nhờ chuỗi chiến thắng liên tục, mà nhờ cách họ phản ứng trước những thất bại không thể tránh khỏi. Mỗi lần đứng dậy giúp họ tích lũy khả năng thích nghi và giải quyết vấn đề. Đây là những tài sản vô giá.
Khi nhìn thất bại như dữ liệu để học hỏi thay vì bản án kết tội, nỗi sợ sẽ dần tan biến. Thực tế cho thấy, sự hối tiếc vì không dám đi con đường đã chọn thường nặng nề hơn nhiều so với cảm giác khó chịu thoáng qua khi vấp ngã trên hành trình tiến về phía trước.

6. Thường so sánh với người khác sẽ cản trở thành công của bạn
So sánh bản thân với người khác là một trong những lối tư duy dễ gây lạc hướng nhất. Cảm giác “cỏ bên kia hàng rào luôn xanh hơn” khiến nhiều người đánh giá thấp hành trình của chính mình và phóng đại thành công của người khác.
Thực tế, mỗi người đang sống trong một câu chuyện riêng, với nhịp độ và bối cảnh khác nhau. Việc đặt thành tựu hay thất bại của mình cạnh kết quả của người khác chẳng khác nào so sánh hai bộ phim chiếu lệch thời điểm, khi một bộ vừa mở màn, bộ kia đã đi đến hồi kết. Không câu chuyện nào vượt trội hơn, chỉ là khác biệt. Khi ngừng so sánh, bạn mới có thể tập trung vào tiến trình cá nhân, nhìn rõ giá trị mình đang xây dựng và đi tiếp với tâm thế vững vàng hơn.
7. Đóng vai nạn nhân
Tâm thế nạn nhân là một trong những lối tư duy gây tổn hại nhất cho thành công. Những suy nghĩ kiểu như “tôi muốn khởi nghiệp nhưng kinh tế quá khó khăn” hay “tôi đã thử rồi nhưng không có đủ vốn ban đầu” thường trở thành lý do để dừng lại.
Tinh thần doanh nhân là theo đuổi mục tiêu bất chấp bối cảnh kinh tế, nguồn lực hay các trở ngại khác. Khi cảm thấy hoàn cảnh đang “nhắm vào mình”, điều cần làm là lập tức đảo chiều suy nghĩ và tìm cách hành động trong giới hạn hiện có.

_______
Bài: Thùy Dung
Tham khảo: a conscious rethink