Leonard Cohen – Con người của sự đối lập

17/01/2017, 07:00 AM

[Tạp chí ELLE Man tháng 12/2016] Năm 2016 cả thế giới rộn ràng với việc Bob Dylan được trao giải Nobel văn học thì đồng nghiệp của ông, Leonard Cohen đã nhận giải Prince of Asturias của Tây Ban Nha dành cho văn chương từ năm 2011.

I’m your man là ca khúc đầu tiên của Leonard Cohen người viết được nghe, từ một đĩa nhạc tổng hợp. Có anh bạn kể rằng cô bạn gái của anh rất sợ bài này vì nghe tiếng “thều thào” giữa đêm khuya vô cùng ám ảnh. Thế nhưng giọng hát của Leonard Cohen dần dần thấm đẫm các giác quan theo năm tháng. Đó là chất giọng như rượu ủ càng lâu càng ngon.

Ca sĩ Adam Levine: Chỉ may mắn thôi?

Là thủ lĩnh một nhóm rock danh tiếng, ngồi ghế giám khảo của chương trình truyền hình nổi nhất thế giới, có dòng nước hoa riêng, có hãng ghi âm...

Những ca khúc đi vào lòng người

Hallelujah, sáng tác quen thuộc nhất của Cohen có lịch sử truân chuyên. Xuất hiện trong đĩa Various Positions, thành công của ca khúc này với giọng Cohen tương đối khiêm tốn dù rằng ông tốn công viết đến 80 phiên khúc. Năm 1991, ca sĩ xứ Wales là John Cale xem Cohen diễn live bản Hallelujah và quyết định ghi âm ca khúc này. Anh hỏi xin phần lời từ tác giảvì bản ghi âm của Leonard và bản diễn live có sự khác biệt lớn về lời. Cohen đã gửi fax… 15 trang lời hát cho John. Anh chọn những đoạn có lời thú vị và hơi sống sượng để ghi âm để rồi phần lựa chọn của John trở thành kiểu mẫu cho các phần diễn sau đó, kể cả của chính Cohen trong chuyến lưu diễn năm 2008-2009. Người được đánh giá hát Hallelujah hay nhất là Jeff Buckley cũng lấy cảm hứng từ version của John. Giống như version của Cohen, Hallelujah của Jeff không được đón nhận khi phát hành năm 1994. Mãi đến năm 2002, chín năm sau khi ra đời, album Grace (có bài Hallelujah) mới đạt danh hiệu đĩa vàng. John Legend ngợi khen phần ghi âm của Jeff “đạt mức tiệmnhững bản ghi âm đẹp nhất mà tôi từng được nghe”. Mọi thứ khá muộn màng vì Jeff đã qua đời từ năm 1997. Hallelujah có cú hích mạnh nhất về tiếng tăm khi được sử dụng trong phim Shrek (2001) với bản thu của Rufus Wainwright.

leonard-cohen-con-nguoi-cua-su-doi-lap-2

Hallelujah có thể được diễn giải theo nhiều cách khác nhau. Phần hát của Cohen năm 1984 uể oải rã rời thì người chọn hát lại đầu tiên, John Cale đã thổi vào ca khúc thông điệp điềm tĩnh và chân thành. Một version được đánh giá cao khác là từ ca sĩ đồng hương k.d.lang, người đã mô tả ca khúc này là “sự tranh đấu giữadục vọng của con người và sự kiếm tìm tính minh triết về tinh thần”. Khi Cohen được đề cử vào Viện vinh danh nhạc sĩ Canada, k.d.lang đã biểu diễn ca khúc này cũng như vào các dịp quan trọng khác như lễ trao giải Juno năm 2005 hoặc Thế vận hội mùa Đông năm 2010. Ngay sau cái chết của Cohen, Hallelujah lập tức được tìm kiếm và lọt ngay vào bảng xếp hạng Billboard.

Một sáng tác quen thuộc khác của Cohen là Famous Blue Raincoat, câu chuyện về mối tình tay ba khá nhiều khúc mắc, qua giọng hát Jennifer Warnes. Warnes từng diễn chung với Cohen ở vị trí ca sĩ hát bè trong thập niên 70 và khi ghi âm album năm 1987, Famous Blue Raincoat là cái tên được chọn. Đây là một trong những album mà giới chơi âm thanh (audiophile) rất yêu thích vì phần kỹ thuật được cân chỉnh gần như hoàn hảo. Cohen là giọng hát được giới audiophile ưa thích vì chất giọng trầm của ông được thể hiện trọn vẹn cho dãy băng tần thấpcủa loa hi-end.

Thế giới của những mâu thuẫn

Giọng hát của Cohen được cho là vừa có kiểu ngân nga của các vị sư Tây Tạng, vừa có sức quyến rũ kiểu Barry White. Giọng hát đôi khi có phần run rẩy dù dạn dày năm tháng đã được một cây viết ngưỡng mộ “chúng tôi lắng nghe từng lời ông hát bởi chúng tôi cảm thấy ông ấy đã thấy hoặc biết điều gì đó trong vũ trụ mà chúng tôi chưa từng được trải nghiệm. Chúng tôi cần Cohen dẫn dắt mình đi qua bóng tối”.

Những đĩa hát live của Cohen đầy sức hút bởi ông mang dáng dấp của một thi sĩ hát rong, các đĩa phòng thu không bắt được các khoảnh khắc ngẫu hứng hay sự hứng khởi qua tương tác với người xem. Nghe Leonard Cohen, bạn sẽ dễ dàng liên tưởng đến khung cảnh quán rượu ám khói, ánh đèn hiu hắt chỉ soi được phần nào đó của các khuôn mặt thấp thoáng. Trên bục diễn chỉ là vài nhạc công với các nhạc cụ mộc và ca sĩ lẻ loi đứng giữa, đội chiếc mũ phớt. Vài nốt nhạc dạo đầu, người nghe đã nhận ra bài hát và vỗ tay tán thưởng. Ông cất tiếng hát, vừa khàn khàn, vừa ấm áp: “Tôi nghe đâu đó cómột hợp âm bí mật mà David chơi vàđiều đó khiến thượng đế hài lòng”. Quán rượu đôi lúc vui vẻ nhộn nhịp với các bản như Lover Lover Lover, tươi tắn kiểu nhạc country với Heart of No Companion. Nhưng phần lớn, các ca khúc của Cohen thấm đượm sự cô đơn và gam màu tối.

leonard-cohen-con-nguoi-cua-su-doi-lap-4

Tôn giáo giữ một vị trí quan trọng trong chủ đề các bài hát của Cohen. Trong Hallelujah xuất hiện rất nhiều điển tích liên quan đến Kinh Thánh và riêng tên bài hát cũng là cụm từ mang tính tôn giáo. Ngược lại, nhục dục, xác thịt cũng chiếm vai trò quan trọng không kém trong lời nhạc của ông. Một người tình nồng cháy, nóng bỏng, lãng mạn thường xuyên được thấy trong các bài hát như Chelsea Hotel về Janis Joplin. Sự hài hước và tự trào cũng làmột điểm nổi bật dù rằng chất nhạc có vẻ u buồn tăm tối. Album cuối cùng của Cohen, đĩa You Want It Darker, album studio thứ 14, được thực hiện khi ông đã cận kề cái chết nhưng vẫn không hề thiếu đi sự hài hước.

Cơ duyên đạo Phật của huyền thoại âm nhạc David Bowie

Vào ngày 10/01 vừa qua, một huyền thoại âm nhạc của thế giới đã trút hơi thở cuối cùng sau 18 tháng chống chọi với căn bệnh ung thư. Ông được...

Cứ thế, tình yêu và thù hận, chiến tranh và hòa bình, tình dục và tâm linh, thực tế và ảo mộng… tất cả những yếu tố đối ngẫu này song song tồn tại trong tác phẩm của Cohen như tiếng kinh cầu bất tận. Như ông từng nói: “Đời là chuỗi ngày và đêm nối tiếp nhau, ở giữa chúng là những thân phận, tâm tư, của đau khổ và sợ hãi, của hạnh phúc và nụ cười. Hành trình của tôi là tìm sự khám phá trong những nỗi hồ nghi, tự vấn và sau đó khi từng chặng hành trình khép lại, bạn sẽ thấy sự thống khổ không bao giờ chiến thắng được ở cuộc đời này”.

Hồ Trí Quyền ( Nguồn Tạp chí Phái đẹp ELLE)

9 cá tính thời trang “già gân” hot nhất hiện nay 9 cá tính thời trang “già gân” hot nhất hiện nay
Thời đại kỹ thuật số và mạng xã hội đã "phẳng hoá" cách chúng ta tiếp cận thời trang. Không chỉ GenZ hay Millennials, chỉ với...
Tỷ phú Bernard Arnault - Cuộc đời danh vọng của "Hoàng đế" LVMH Tỷ phú Bernard Arnault - Cuộc đời danh vọng của "Hoàng đế" LVMH
Đứng sau tập đoàn LVMH - đế chế khổng lồ sở hữu Louis Vuitton, Christian Dior, Givenchy... tỷ phú Bernard Arnault lạnh lùng và...
Lee Jung Jae (Squid Game) và 5 sự thật thú vị có thể bạn chưa biết Lee Jung Jae (Squid Game) và 5 sự thật thú vị có thể bạn chưa biết
Kể từ khi ra mắt vào giữa tháng 9/2021, Squid Game, tựa phim truyền hình thể loại sinh tồn của Hàn Quốc trên Netflix, trở...
Top nam diễn viên "tượng đài" của Hong Kong thập niên 90-2000 Top nam diễn viên "tượng đài" của Hong Kong thập niên 90-2000
Tiếp nối danh sách những nam diễn viên "tượng đài" của Hong Kong, nếu trong hai thập kỷ 70-80 là thời điểm điện ảnh Hong Kong...
Top nam diễn viên "tượng đài" của Hong Kong thập niên 70-80 Top nam diễn viên "tượng đài" của Hong Kong thập niên 70-80
Hai thập kỷ 70 và 80 là thời điểm điện ảnh Hong Kong bắt đầu lên ngôi với nhiều phim truyền hình (TVB, ATV) ăn khách. Từ đó...
McLaren - Cái tên viết nên lịch sử của những đường đua McLaren - Cái tên viết nên lịch sử của những đường đua
McLaren không chỉ được biết đến một trong những đội đua Công Thức 1 thành công nhất, mà còn là tượng đài huyền thoại trong...
Mr.Luu – Người thợ da cần mẫn giữa nhịp sống hiện đại Mr.Luu – Người thợ da cần mẫn giữa nhịp sống hiện đại
Để hoàn thiện một sản phẩm thủ công, ngoài tình yêu lao động, tính kỷ luật khắc kỷ còn là quá trình không ngừng tư duy về cải...
Jonah Hill - Gam màu dị biệt đầy thú vị của thời trang Jonah Hill - Gam màu dị biệt đầy thú vị của thời trang
Từng bị “đóng khung” với hình ảnh mũm mĩm và hài hước, nhưng khi nói về thời trang, Jonah Hill cũng là một tín đồ có tiếng...
Thời trang Justin Bieber: Một cá tính đặc sắc và... đầy tranh cãi Thời trang Justin Bieber: Một cá tính đặc sắc và... đầy tranh cãi
Thời trang của Justin Bieber cũng giống như lifestyle của anh: luôn gây ra nhiều tranh cãi, nhưng không ai có thể phủ nhận...