“Gặp lại” Binz: Người đàn ông sau ánh hào quang
Bài Tuan Anh
Thường được biết đến là một “big city boy” cool ngầu, có phần chất chơi ở buổi đầu sự nghiệp, trong suốt hành trình hoạt động nghệ thuật, Binz là một trong những nam rapper không ngừng thử nghiệm và làm mới mình, khi trào lưu, sôi động, nhưng cũng có khi hoài cổ với R&B/Sound cũng như làm mới các bản Bolero gắn với hình tượng Xuân Đan hay Binz Da Poet.
Sau khi tham gia Anh trai vượt ngàn chông gai, người ta lại thấy một Binz trưởng thành và giàu suy tư như chính trải nghiệm mà anh đang có. Và đó cũng chính xác là những suy tư anh sẽ mang vào Gặp lại – album đầu tay và cũng là riêng tư nhất của chủ nhân hit Hit Me Up.
“Nhật ký” của những cảm xúc
Gồm 9 ca khúc và 2 đoạn dẫn, đĩa nhạc nhìn chung có màu sắc trầm buồn, đa số được thể hiện trên nền piano đơn giản, thể hiện được những vướng mắc trong tâm trí một người đàn ông trưởng thành. Trong đó, đa phần là cảm xúc của Binz về tình yêu (Hững hờ, Nếu, King, Em), về những gì đã qua (Nợ, Không ai, Con nít) cũng như những tổn thương ấu thời (Bao giờ mới nói, Gặp lại). Bên cạnh câu chuyện của bản thân, như nam rapper tiết lộ, album còn ghi lại câu chuyện của những anh em thân thiết, nơi câu chuyện của họ cũng mang đến nhiều cảm nhận đong đầy.
Trong đó, điểm đáng chú ý nhất của album là sự dũng cảm của nam rapper trong việc viết ra những gì mình đã trải qua. Trong suy nghĩ của nhiều người, rap luôn gắn liền với chất urban và underground gai góc, kể những câu chuyện thô ráp, sần sùi, nhưng qua đĩa nhạc này, nam nghệ sĩ đã cho ta thấy một điều ngược lại. Đơn cử trong đoạn Intro mở đầu album, Binz tiết lộ điều nói trên từng xuất hiện trong suy nghĩ của anh, rằng có những lúc anh chọn thể hiện kỹ năng rap thay vì cảm xúc chân thật, rằng có những lúc “quyết định chọn những thứ chứa kỹ thuật và thẳng tay xóa những thứ chứa sự thật”, thế nhưng may mắn anh đã nhận ra “sự thật đẹp nhất lúc nó trần trụi” và “những thứ lấp lánh đeo vào” lại là những thứ làm giảm đi giá trị.
Cốt tủy của âm nhạc là cảm xúc, và có thể nói Binz đã làm thành công điều này. Chẳng hạn khi nghe Bao giờ mới nói, chắc hẳn không ít người sẽ cảm thấy đồng cảm trong việc khó nói lời yêu thương với mẹ của mình; hay ở Gặp lại, đó là mối quan hệ vô cùng phức tạp giữa cha và con trai mà không riêng gì Binz, tin chắc đó cũng là câu chuyện của rất nhiều người. Đây có thể nói là 2 ca khúc riêng tư nhất, mang tính tự truyện nhiều nhất và cũng cảm động nhất xuyên suốt đĩa nhạc, qua đó cho thấy rap không đồng nghĩa với gangster, không cần cool ngầu, mà về nguyên bản, đó cũng là cơ hội được nói những gì chất chứa trong lòng.
Từ tình cảm này, Không ai hay Nợ lại là những ca khúc gắn với những câu chuyện hiện sinh quen thuộc, nơi ta hoài nghi những gì bản thân đã có, những gì mong chờ, những gì tin tưởng. Và sau cuối, đó là tình yêu vừa như bến bờ cứu rỗi, nhưng cũng có khi là vết thương hằn không dễ lành lại. Qua từng lát cắt khó khăn của cuộc sống, một Binz trần trụi nhất đã được hiện ra, và qua những câu hát, câu rap đầy cảm xúc, âm nhạc đã tạo được sự cộng hưởng với người nghe, mang đến một đĩa nhạc đầy thấu cảm.
Ngoài ra, bên cạnh sự dũng cảm dám nói những điều trần trụi, Gặp lại cũng càng minh chứng cho khả năng viết lời của Binz. Nghe kỹ, có thể nhận ra nhờ trải nghiệm, lời rap anh viết cũng đầy rung động. Chẳng hạn trong King, anh ví tình yêu như một vương triều thịnh vượng, để rồi khi mất đi, mình chỉ còn là vị vua không ngai. Hay ở Nợ, những lời hát đậm tính vô vi, thiền triết cũng được nhắc đến, trong việc đề cập đến sông, sương, nước, hương, sắc… luôn luôn biến động, không ngừng chuyển hóa… Có thể nói “Binz Da Poet” không chỉ là một danh xưng hài hước, mà đã được chứng minh qua đĩa nhạc này.
Phối khí tối giản, kết hợp tạo hiệu ứng
Về mặt âm nhạc, bởi có sự cô đọng về cảm xúc, mà thay vì EDM và các giai điệu Retro R&B/Soul do Touliver hay SlimV từng làm thành công khi cộng tác với nam rapper, lần này đồng hành xuyên suốt Gặp lại với Binz là Javix. Thay vì chủ nghĩa tối đa, các bản phối của producer trẻ này thường được thực hiện có phần tối giản, đôi khi chỉ bao gồm piano, guitar rải đều, nhưng cũng đôi khi có thêm violin và dàn dây tạo ra kịch tính trong Nợ hay Em. Với những bài hát như Nếu, King, phần bass cũng được xử lý một cách cổ điển, không có nhiều đột phá, dành hết không gian cho nam rapper trải ra lòng mình.
Và bởi phần phối khí tương đối đơn giản, nên cách thể hiện của Binz cũng dễ thấy là khá nổi bật. “Chủ trương” khai thác melody rap, các flow của nam rapper chậm rãi, vừa vặn, nhưng cũng đôi khi tạo được bất ngờ khi thay đổi tempo và ngắt nhịp câu rap. Không dừng ở đó, việc chuyển âm sắc theo nội dung, câu chuyện cũng giúp bài hát bớt phần đơn điệu, nhất là trong Con nít – một bản rap diss vừa vặn. Có kinh nghiệm thể hiện vocal từ EP Xuân Đan In Love và Keep Cầm Ca, Binz cũng có những giây phút gây bất ngờ khi hát, như trong bản ballad Em hay những câu feel đẩy cảm xúc trong Nợ.
Bên cạnh phần thể hiện của mình, dàn khách mời của Gặp lại cũng rất đáng chú ý và được tính toán vô cùng kỹ càng. Với quãng giọng rộng, lead single Em đã được phối khí hoàn chỉnh hơn, nơi Soobin đã cho thấy được sự hối tiếc và đầy dằn vặt trong một mối quan hệ. Sự xuất hiện của Hà Lê trong lúc sử dụng sample ca khúc Trả nợ tình xa kinh điển trong Nợ cũng là một dấu ấn lớn, bởi âm sắc của nam nghệ sĩ đã quá ấn tượng trong một bài hát có phần dằn xé và đầy đớn đau. Trong khi đó việc Phan Mạnh Quỳnh xuất hiện trong ca khúc chủ đề cũng đạt được hiệu ứng, khi ca nhạc sĩ vốn được biết đến với những sản phẩm nostalgia kiểu này.
Trong số những màn kết hợp ấy, bất ngờ nhất vẫn là Nếu hát cùng Obito. Hẳn nhiên màn hợp tác này không phải không có lý do, bởi album Đánh đổi của rapper đàn em cũng là một đĩa nhạc đầy cảm xúc và phản tư về những trải nghiệm đã qua. Xuyên suốt thời lượng, nếu rapper trẻ tuổi cho thấy cách delivery mượt mà, phức tạp cùng âm sắc “nịnh tai”, thì Binz như bệ phóng, giúp cho ca khúc đi được đúng hướng, nhất quán với thông điệp chung. Không ai cũng tương tự thế, như cuộc đối thoại giữa 2 thế hệ: một người đàn ông trưởng thành đã đi qua nhiều bão giông, song hành cùng SUGI có phần “ngổ ngáo” đại diện cho một người trẻ vừa mới chạm đến khủng hoảng của tuổi trưởng thành.
Tuy vậy, đĩa nhạc vẫn có những hạn chế nhất định. Đầu tiên phần phối khí theo hướng đơn giản tuy đẩy được cảm xúc nhưng bởi thiếu các “đột biến” thú vị mà nhiều khi tổng thể còn khá một màu, chưa có điểm nhấn đáng nhớ. Bên cạnh đó, dù màn kết hợp với các nghệ sĩ trẻ khá vừa vặn, thì ca khúc hợp tác với Phan Mạnh Quỳnh lại khá rời rạc, nơi phần hát như rút gọn đoạn rap trước đó. Ngoài ra cấu trúc rap rồi đến phần hát cứ thế lặp lại cũng khiến bài hát bị cũ, thiếu sự kết nối như những ca khúc trước đó đã làm thành công.
Nhìn chung, Gặp lại vẫn là một sản phẩm mang đến sự bất ngờ với một Binz trưởng thành, từng trải và nghiêm túc hơn. Với phần sản xuất tiết chế của Javix cũng như dũng cảm kể lại những trải nghiệm của mình, trong cách delivery nhiều xúc cảm và cách viết lời như một “nhà thơ”, đây là một album rap rất đáng thưởng thức, để ta hiểu rằng bên cạnh sự gai góc, thô mộc, rap cũng ẩn chứa những đặc trưng cơ bản nhất của âm nhạc: hàm chứa cảm xúc và có thể tìm thấy cảm giác đồng cảm.
______
Bài: Vỹ Dương
