Hành trình vươn ra biển lớn của điện ảnh Việt 2026
Bài Tuan Anh
Với những thành tích liên tiếp tại các liên hoan phim quốc tế, điện ảnh Việt Nam đang cho thấy cánh cửa ngày càng rộng mở dành cho những tài năng sở hữu nhãn quan độc đáo và ngôn ngữ thể hiện khác biệt. Việc nhiều tác phẩm góp mặt tại các LHP lớn như Cannes Film Festival, Visions du Réel hay Short Shorts Film Festival & Asia cũng mở ra nhiều kỳ vọng cho hành trình vươn tầm của nghệ thuật nước nhà trong thời gian tới.
Giấc mơ là ốc sên – Nguyễn Thiên Ân
Sau chiến thắng vang dội của Phạm Thiên Ân với giải Caméra vàng tại LHP Cannes 2023 cho Bên trong vỏ kén vàng, thì trong 2026, Nguyễn Thiên Ân cũng sẽ góp mặt tại bờ biển nước Pháp vào tháng 5 này với phim ngắn dài 16 phút mang tên Giấc mơ là ốc sên (The Dream Is A Snail). Đây là phim ngắn đầu tiên của một đại diện Việt Nam góp mặt tại đây, và theo ban tổ chức, là 1 trong 10 tác phẩm được tuyển chọn từ 3.180 phim ngắn gửi về từ 136 quốc gia.
Về nội dung, bộ phim mang màu sắc châm biếm và hài hước, đồng thời sử dụng ngôn ngữ điện ảnh đan xen giữa hiện thực và siêu thực. Tác phẩm xoay quanh Huy, một diễn viên quần chúng vô danh bất ngờ nảy sinh những khoái cảm kỳ lạ với loài ốc sên sau khi trở thành người mẫu cho một hội thảo “hồi xuân”. Từ tiền đề khác thường ấy, bộ phim giễu nhại nhiều thói hư tật xấu trong xã hội hiện đại, đồng thời khắc họa những khát vọng và đam mê của người trẻ giữa áp lực đời sống. Tác phẩm được đánh giá cao nhờ ý tưởng mới mẻ, hệ thống ẩn dụ giàu suy tư cùng phần hình ảnh được đầu tư chỉn chu.
Tuy là phim ngắn đầu tay, nhưng đứng sau Giấc mơ là ốc sên là một ekip vô cùng chất lượng. Có thể kể đến phần hình ảnh có sự tham gia của Chananun Chotrungroj từng gây tiếng vang với Third Wife (Vợ ba) đoạt giải Phim xuất sắc nhất châu Á tại LHP Quốc tế Toronto 2018. Bên cạnh đó, tác phẩm cũng được hậu thuẫn bởi Kontribute Studio, đơn vị đứng sau các bom tấn phòng vé như Tử chiến trên không, Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng gần đây. Ngoài ra, đạo diễn Phan Đăng Di – người từng gây tiếng vang lớn tại LHP Cannes với Bi, đừng sợ – cũng là cố vấn chuyên môn của tác phẩm này.
Nguyễn Phan Linh Đan
Không chỉ có sự góp mặt của Nguyễn Thiên Ân, Việt Nam năm nay có thành công kép khi đạo diễn hình ảnh Nguyễn Phan Linh Đan cũng được xướng tên tại hạng mục Special Encouragement của giải thưởng danh giá Pierre Angénieux Tribute thuộc khuôn khổ LHP Cannes 2026. Theo đó, đây là giải thưởng tôn vinh những tài năng trẻ trong làng quay phim, qua đó tạo thêm điều kiện để họ không ngừng sáng tạo.
Theo thông cáo của ban tổ chức, nữ D.O.P được lựa chọn bởi có tư duy hình ảnh phản chiếu tinh thần đổi mới cũng như tiệm cận với những tiêu chí nghiêm ngặt của giải thưởng này. Chiến thắng lần này có ý nghĩa lớn, không chỉ với cá nhân Linh Đan mà còn là của giới nữ trong một lĩnh vực thường vắng bóng họ. Thành tích qua đó truyền nhiều cảm hứng, tương tự tượng vàng Oscar của Autumn Durald Arkapaw mới đây cho phim Sinners, ghi tên cô như người phụ nữ đầu tiên được gọi tên ở hạng mục Quay phim xuất sắc nhất.
Với niềm vui trên, nữ đạo diễn hình ảnh sẽ được tiếp cận những công nghệ và điều kiện làm việc tốt nhất cho dự án tiếp theo. Tốt nghiệp Đại học New York, Linh Đan đã tham gia nhiều dự án trong nước, có thể kể đến Cô gái từ quá khứ đã đoạt giải Quay phim xuất sắc nhất tại LHP Việt Nam 2023, Vô diện thắng Cánh diều vàng cho Phim ngắn xuất sắc nhất vào năm 2018 hay Tấm ván phóng dao giành giải thưởng lớn thuộc LHP Busan 2021. Vào năm 2016, cô cũng tham gia tranh giải Góc phim ngắn của Cannes với Lost.
Em bé đồng bóng, em bé ngạo nghễ và em bé đau lòng – Nông Nhật Quang
Sau Những đứa trẻ trong sương của Hà Lệ Diễm được chọn vào danh sách rút gọn Top 15 Phim tài liệu hay nhất tại giải Oscar 2023, mới đây, làng phim tài liệu nước nhà tiếp tục đón nhận tin vui khi Baby Jackfruit Baby Gueva của Nông Nhật Quang chiến thắng giải thưởng Burning Lights dành cho các phim tài liệu có ngôn ngữ điện ảnh đương đại tại LHP Visions du Réel hàng đầu thế giới. Được biết anh đã vượt qua 3700 tác phẩm gửi về để được gọi tên sau cùng.
Về nội dung, bộ phim ghi lại những giây phút bình dị của một gia đình “đặc biệt”, với người mẹ độc đoán, một cô con gái mắc bệnh tâm thần và hành trình công khai giới tính của cậu con trai thuộc cộng đồng LGBTQ+. Qua đó, Nông Nhật Quang không những giãi bày tình cảm cá nhân, mà còn là nỗi niềm chung của nhiều người trẻ trước khoảng cách thế hệ ngày càng rộng lớn và những nỗi niềm khó nói thành lời. Nhà làm phim tiết lộ ban đầu mình chỉ thực hiện bộ phim như cách thực hành những gì được học từ phim tài liệu, nhưng rồi mọi thứ nhanh chóng được mở rộng hơn.
Nói về bộ phim, trang chủ của LHP nhận xét: “Với phim dài đầu tay, Nông Nhật Quang đã kiến tạo nên chiếc hộp thời gian, từ đó hàn gắn những đổ vỡ cũ để dần mở ra một chương đoạn mới của tình mẫu tử”. Trong khi đó đại diện đơn vị phân phối chính thức tác phẩm thì gọi đây là một “cuốn phim gần gũi, êm ái, dịu dàng”, Với chiến thắng này, hy vọng về “kỳ tích” lặp lại tại giải Oscar sắp tới là vô cùng lớn, qua đó giới thiệu tiếng nói Việt Nam ra với quốc tế.
Điềm báo – Thảo Hồ
Khai thác yếu tố dân gian, bản địa thú vị, trong Điềm báo, nhà làm phim Thảo Hồ đã khắc họa câu chuyện của một người phụ nữ ngoài 50, góa chồng, giấu kín những giấc mơ khó nói của bản thân mình. Khi con trai gặp phải hàng loạt biến cố, một vị thầy bói đã phán nguyên nhân vì bà “không chung thủy”. Cảm thấy tuyệt vọng, bà đã tìm cách chữa trị giữa sự hoang mang và đầy bất lực. Trong tác phẩm này, ngôn ngữ hiện thực và không gian siêu thực, tâm linh, kinh dị đan cài vào nhau một cách sáng tạo, từ đó làm nên ấn tượng mạnh mẽ.
Được thực hiện từ năm 2022, phim ngắn đã được chọn tranh giải Light of Asia dành cho các tác phẩm xuất sắc đến từ khắp châu Á thuộc khuôn khổ LHP châu Á Jogja-NETPAC lần thứ 20 tại Indonesia và LHP ngắn VITA ShortS Thượng Hải (Trung Quốc) lần 5. Mới đây, tác phẩm tiếp tục tranh giải ở hạng mục Asia International tại LHP Shortshorts (Nhật Bản) dành cho thể loại phim ngắn.
Làm phim từ năm 14 tuổi, Thảo Hồ được đánh giá là gương mặt có nhiều tiềm năng của điện ảnh Việt. Vào năm 2017, cô đã nhận giải Búp Sen Vàng do Hội điện ảnh Việt Nam trao tặng cho phim ngắn Muộn, sau đó phim cũng được chọn công chiếu trong khuôn khổ International Premiere và tranh giải Màn ảnh Bạc tại LHP Quốc tế Singapore 2017. Cũng như Phạm Thiên Ân và Nguyễn Thiên Ân, Thảo Hồ cũng trưởng thành từ cuộc thi Phim ngắn CJ, hứa hẹn mang đến thêm nữa những tác phẩm giàu cá tính.
_______
Bài: Vỹ Dương
