Nhịp sinh học và tầm quan trọng với sức khỏe chúng ta

09/11/2018, 07:00 AM

Nhịp sinh học chính là “người hướng dẫn” hoạt động các chức năng cơ thể hoạt động hợp lí và khoa học. Nó quan trọng nhưng cũng dễ rối loạn do thói quen sống của mỗi người. Cùng tìm hiểu cách củng cố nhịp sinh học cho mỗi người cùng ELLE Man nhé!

Chúng ta đã biết từ lâu rằng nhịp sinh học – cách thức hoạt động của các chức năng cơ thể của chúng ta hằng ngày và đêm – quyết định quá trình ngủ-thức của mỗi người. Giờ đây, các nhà khoa học tìm ra rằng hầu như mọi hệ thống đều hoạt động trong khoảng 24 giờ đồng hồ. Điều đó làm cho nó có thể lên lịch trình lý tưởng cho những hoạt động cần thiết như ăn, tập thể dục và thậm chí uống thuốc. Hãy để các chứng năng hoạt động vào đúng thời gian của nó và một chút khác biệt giữa thời gian hoạt động có thể có tác động lớn lên cơ thể và ảnh hưởng đến hiệu quả tối đa của cơ thể.

Hãy nghĩ về nhịp sinh học trong bộ não của bạn như một người dẫn dàn nhạc và những bộ phận còn lại của cơ thể của bạn như những nhạc sĩ khác nhau của dàn nhạc đó. Các chuyên gia từ lâu đã chỉ ra rằng con người bị ràng buộc bởi nhịp sinh học nhất định với việc phát hiện ra rằng có rất nhiều vấn đề sức khỏe mà người lao động trực ca đêm, người lái xe tải đường dài, và những người khác làm việc qua đêm và ngủ trong ngày gặp phải. Ví dụ, những người lao động trực đêm có nguy cơ mắc phải một số loại ung thư, bệnh tim mạch, béo phì và trầm cảm cao hơn những người lao động trực sáng.

Ảnh: RD
Ảnh: RD

Các chức năng và nhịp sinh học liên quan tới nhau như sau. Khi ánh sáng chiếu vào mắt chúng ta, nó kích hoạt một loại protein nhất định, từ đó, sẽ gửi một tín hiệu đến vùng dưới của não bộ, giúp não nhận biết đã đến thời gian để thức dậy. Não giải phóng các kích thích tố trong toàn cơ thể để đánh thức tất cả các hệ thống. Nhiệt độ cơ thể tăng lên, huyết áp tăng lên, và bằng cách đó bạn dần trở nên tỉnh táo. Điều ngược lại xảy ra khi mặt trời lặn. Đối với hầu hết trường hợp, bảy đến chín giờ ngủ liên tục (đi ngủ giữa 10 giờ đêm và nửa đêm và thức dậy trong khoảng 6 giờ sáng đến 8 giờ sáng) là tối ưu nhất để có một cơ thể khỏe mạnh và nhịp sinh học ổn định.

Vì vậy, bây giờ bạn đã tỉnh táo, và đã đến lúc phải hoạt động. Đã một thời gian dài kể từ bữa ăn cuối cùng của bạn, và cơ thể bạn muốn được nạp đủ năng lượng để lao động vào buổi sáng, vì vậy nếu bạn là người hay bỏ ăn sáng, bạn có thể muốn suy nghĩ lại. Có vẻ như nhịp sinh học trao đổi chất của chúng ta được thiết lập sao cho các tế bào cơ nhạy cảm nhất với insulin – hormone điều hòa lượng đường trong máu – sớm hơn trong ngày. Ăn sáng có lẽ sẽ đốt cháy năng lượng, trong khi một bữa ăn tối muộn sẽ lưu trữ những chất béo.

Ảnh: Men's Journal
Ảnh: Men’s Journal

Trong một nghiên cứu thí điểm nhỏ của những người đàn ông tiền mãn dục, những người ăn cả ba bữa trong khoảng thời gian 6 tiếng (nghĩa là bữa cuối ngày kết thúc vào 3 giờ chiều) sẽ giảm huyết áp so với mức trung bình sau 5 tuần thực hiện, bên cạnh đó là độ nhạy cảm với insulin của họ tăng lên giúp giảm cân. Cơ thể của bạn dùng rất nhiều năng lượng và sự tập trung để tiêu hóa, đó là lý do tại sao bạn không được bao giờ chạy bộ ngay sau khi ăn một bữa ăn lớn ít nhất là 30 phút. Hãy tăng thêm thời gian giữa bữa tối và giờ đi ngủ để cơ thể của bạn có thể tập trung vào giấc ngủ để phục hồi và sửa chữa các mô. Vì ăn tối vào giữa ngày là không thực tế, các chuyên gia khuyên bạn nên giữ bữa ăn trong tầm 12 giờ hoặc ít hơn, nếu bạn có thể: ăn sáng lúc 7 giờ sáng và ăn tối không quá 7 giờ tối.

Hoạt động đúng lịch trình của cơ thể để lượng calo được sử dụng hiệu quả. Nghiên cứu của Peterson trên tạp chí Cell Metabolism cho thấy ăn uống đúng thời gian mỗi nhịp sinh học của bạn làm giảm lượng “rác” chuyển hóa tích tụ trong tế bào, những gì các nhà sinh học gọi là stress oxy hóa. Quá nhiều stress oxy hóa có thể gây viêm, là nguyên nhân gây nhiều bệnh.

Đối với tập thể dục, buổi chiều muộn là lý tưởng cho sự đồng bộ hóa nhịp sinh học. Một đánh giá nghiên cứu từ Đại học Bergen ở Na Uy cho thấy hiệu quả tập thể dục của con người sẽ rơi vào giữa trưa và sau đó. Ví dụ, những người bơi lội sẽ hoạt động nhanh hơn vào buổi tối ngay cả khi nhiều người khuyên rằng nên đi bơi vào buổi sáng.

Ảnh: VideoBlocks
Ảnh: VideoBlocks

Các nghiên cứu trên động vật và ở người cho thấy ngay cả hệ miễn dịch cũng có nhịp sinh học. Nó có thể giúp giải thích lý do tại sao trường hợp nhiều người mắc cơn đau tim vào buổi sáng, hoặc lý do tại sao sự đau nhức từ viêm khớp giảm vào buổi trưa chiều. Và nó có thể là lý do tại sao các công nhân chuyển đổi, có lịch trình ngủ-thức liên tục thay đổi, có nguy cơ mắc bệnh cao hơn về hệ miễn dịch so với phần còn lại của dân số. Khám phá nhịp sinh học của hệ thống miễn dịch cũng cho ra những câu chuyện thú vị, chẳng hạn như ácc vắc-xin như tiêm phòng cúm có thể hiệu quả hơn bằng cách xác định thời gian tiêm cho chúng. Paul Frenette, một nhà nghiên cứu về y học và tế bào gốc tại Đại học Y Albert Einstein, New York, cho biết: “Có thể có những lợi ích đáng kể đối với liệu pháp thời gian – quản lý một số loại thuốc và phương pháp điều trị, chẳng hạn như hóa trị liệu, vào đúng thời điểm trong ngày.”

Vì vậy, hãy hoạt động đúng nhịp sinh học. Hãy thức dậy với ánh nắng mặt trời hoặc không lâu sau đó. Tiếp xúc với ánh sáng ngoài trời giúp tâm trạng của bạn tốt hơn, phòng chống trầm cảm và thúc đẩy cơ thể bạn ăn sáng sớm, điều rất tốt cho cơ thể. Rõ ràng, một bữa ăn tối muộn hoặc đi chơi đêm muộn có thể sẽ phá hỏng nhịp sinh học của bạn nhưng hãy nhanh chóng điều chỉnh lại nhé vì sức khỏe của bạn.

Ảnh: University Hospitals
Ảnh: University Hospitals

Xem Thêm

Bí quyết gìn giữ sức khỏe của siêu sao Cristiano Ronaldo

6 bí quyết bảo vệ sức khỏe cho ngày bận rộn

Lược dịch: Vanielice (Tạp chí Phái mạnh ELLE Man, nguồn tham khảo: Men’s Journal)

cập nhật thông tin mới nhất từ elle man

Kết nối với chúng tôi