5 điều thú vị tại Liên hoan phim Cannes 2026
Bài Tuan Anh
Đây là lần vinh danh thứ 2 của đạo diễn Cristian Mungiu sau 19 năm với một tác phẩm được đánh giá là đã khai thác những xung động phức tạp, không thường được nhắc đến. Thành tích lần này cũng nối dài thành công của nhà phân phối NEON cùng nữ diễn viên Renate Reinsve khi 3 năm liên tiếp xuất hiện tại đây với những chiến thắng hàng đầu.
Hãy cùng ELLE Man điểm qua những điểm sáng nổi bật của kỳ LHP Cannes 2026.
1. Cristian Mungiu là đạo diễn thứ 10 có chiến thắng kép
Với giải Cành cọ vàng mới nhất, nhà làm phim Romania đã chính thức trở thành thành viên thứ 10 của “câu lạc bộ” những người chiến thắng 2 lần. Cụ thể, 19 năm trước, ông đã được gọi tên với phim 4 Months, 3 Weeks and 2 Days xoay quanh chủ đề phá thai vào năm 2007. Như vậy nhà làm phim này đã sánh ngang kỷ lục với những tên tuổi như Francis Ford Coppola, Ken Loach, Ruben Östlund… trong khi chưa từng có ai chiến thắng lần 3.
Với Fjord, ông được đánh giá là đã thành công trong việc làm nổi bật cuộc chiến giữa chủ nghĩa bảo thủ tôn giáo và khuynh hướng tự do xã hội. Theo đó, tác phẩm xoay quanh một cặp vợ chồng cùng 5 người con chuyển từ Romania về Na Uy sinh sống tại một ngôi làng nhỏ. Trong khi cộng đồng xưa cũ có sự tương đồng về ý thức hệ, thì ở nơi mới, họ nhanh chóng nhận ra nhiều sự khác biệt.
Mọi thứ lên đến đỉnh điểm khi người chồng sùng đạo bị cáo buộc bạo hành con cái, bởi nếu ở Romania việc giáo dục chúng bằng đòn roi là được phép, thì ở Na Uy, điều này được xem là vi phạm pháp luật. Cũng chính tại đây bộ phim đặt ra câu hỏi về sự bảo thủ lẫn tính cởi mở trong một thế giới không ngừng rộng mở.
Tác phẩm được đánh giá cao bởi nội dung mới mẻ, nhãn quan khai thác đề tài độc đáo và diễn xuất thuyết phục của hai diễn viên chính, gồm nam tài tử Sebastian Stan và nữ diễn viên Na Uy Renate Reinsve. Trong suốt thời gian diễn ra LHP, đây cũng là bộ phim nhận về phản ứng tương đối tích cực của giới phê bình, được dự đoán sớm sẽ giành chiến thắng.
2. Renate Reinsve lập nên hat-trick
Với việc Fjord được vinh danh giải Cành cọ vàng, nữ diễn viên Renate Reinsve theo đó cũng giữ kỷ lục 3 năm liên tiếp có phim thắng lớn tại sự kiện này. Cụ thể vào năm 2024, cô góp mặt trong Armand xuất sắc giành giải Camera d’Or (Camera vàng) cho phim đầu tay, để rồi vào năm 2025, Sentimental Value của Joachim Trier cũng giành giải nhì Grand Prix. Tác phẩm này sau đó chiến thắng Phim quốc tế xuất sắc nhất tại giải Oscar 2026, mang về cho cô một đề cử Nữ chính xuất sắc nhất.
Thế nhưng trước đó vào năm 2021, cô đã được vinh danh là Nữ diễn viên xuất sắc nhất cho The Worst Person in the World cũng của Joachim Trier tại LHP Cannes. Với 3 lần xuất hiện liên tiếp cùng tài năng đã được công nhận, Renate Reinsve có thể nói là một cái tên ngày càng quen thuộc với khán giả thế giới. Điều này minh chứng cho khả năng lựa chọn kịch bản và tài năng của nữ minh tinh, khi dẫu các phim mà cô đảm nhận thường có chủ đề gia đình, nhưng mỗi lần trở lại đều mang đến được ấn tượng đột phá.
Trong năm 2026, cô sẽ tham gia bộ phim khoa học viễn tưởng, kinh dị The Backrooms của hãng A24, đánh dấu bước chuyển từ mảng chính kịch, nghệ thuật, sang phim thương mại và hành trình “Mỹ tiến”. Tác phẩm xoay quanh một nhà trị liệu tiến vào thế giới đa chiều để tìm kiếm bệnh nhân mất tích của mình.
3. NEON khẳng định tầm nhìn
Không chỉ mang lại chiến thắng kép cho nhà làm phim Cristian Mungiu và cú hat-trick cho nữ minh tinh Renate Reinsve, chiến thắng của Fjord cũng nối dài thành tích 6 lần liên tục có phim đoạt giải Cành cọ vàng của nhà phân phối NEON, khởi đầu từ năm 2021 với phim Titane.
Tại kỳ LHP năm nay, trong số 22 tác phẩm, NEON cho thấy tầm nhìn dài hơi khi chọn sở hữu quyền phân phối sớm của 6 bộ phim gồm Paper Tiger, All of a Sudden, Hope, The Unknown và Gentle Monster. Không quá khó thấy ngoài Fjord, nhiều phim trong số này cũng nhận các giải thưởng bên lề, từ đó khẳng định nhãn quan nhất quán cũng như tham vọng chinh phục giới làm phim nghệ thuật của studio này.
Từ đây, NEON đã tạm vươn lên các ông lớn khác như A24, Netflix… để sở hữu vị thế chủ đạo trong dòng art-house. Qua đó, bộ phim nói trên hứa hẹn sẽ làm nên chuyện tại giải Oscar năm sau trước thực tế khi điều lệ thay đổi, Fjord sẽ có một đề cử tại hạng mục Phim quốc tế xuất sắc nhất, cùng tiền lệ Parasite, Anora từng được gọi tên là Phim hay nhất tại giải thưởng điện ảnh lớn nhất hành tinh.
4. Vinh danh các cặp đôi
Khác với các lần trước thường trao cho một cá nhân hay một tác phẩm, các hạng mục lớn khác ở Cannes năm nay có sự chia đều về mặt giải thưởng. Điều này dường như phản ánh quan điểm và cách làm việc của ban giám khảo do đạo diễn Park Chan-wook làm chủ tịch, đi kèm với các thành viên gồm nữ minh tinh Demi Moore, nhà làm phim tài năng Chloé Zhao… khi ông tiết lộ Hội đồng giám khảo năm nay vô cùng đa dạng và ý kiến nào cũng được lắng nghe.
Theo đó, hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất đã được trao cho đến 3 cá nhân, gồm nhà làm phim Ba Lan Paweł Pawlikowski với Fatherland cùng cặp đôi đạo diễn người Tây Ban Nha Javier Calvo và Javier Ambrossi với La Bola Negra. Đặc biệt hai tác phẩm này đều có liên quan đến văn chương, khi Fatherland xoay quanh mối quan hệ phức tạp giữa nhà văn Thomas Mann với con gái, thì La Bola Negra lại lấy cảm hứng từ một vở kịch dang dở của nhà thơ vĩ đại Lorca.
Chiến thắng lần này tôn vinh cả người gạo cội (Pawlikowski) và hai tên tuổi mới. Đặc biệt là trong suốt tuần diễn ra LHP, Fatherland nhận được phản hồi tương đối tích cực từ phía phê bình, có số điểm tổng hợp từ báo giới cao nhất và được dự đoán có nhiều khả năng đoạt Cành cọ vàng. Tuy không được gọi tên sau cùng, nhưng lần xướng tên này tiếp tục khẳng định vị trí của nhà làm phim Ba Lan trên thế giới, với những tác phẩm như Ida, The Cold War… đã trở thành kinh điển suốt các năm qua.
Ở hạng mục diễn xuất điều tương tự cũng diễn viên, khi hai cặp diễn viên gồm Virginie Efira – Tao Okamoto của phim All of a Sudden và Valentin Campagne – Emmanuel Macchia của Coward đã được gọi tên. Kết quả lần này được đồng thuận cao bởi vai diễn của họ sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi người còn lại.
Lấy bối cảnh Thế chiến thứ II, Campagne và Macchia đã khắc họa được cảm giác phức tạp của những thanh niên trước cỗ máy chiến tranh và thế lưỡng nan giữa việc hy sinh tuổi xuân như con đường chung, và quyền tự quyết đời mình để rồi bị xem như những kẻ nhút nhát. Trong khi đó bộ phim mới nhất của Ryusuke Hamaguchi từng thắng Oscar với Drive my car lại nói về thông điệp chữa lành, khi giám đốc một viện dưỡng lão người Pháp tìm lại ý nghĩa cuộc sống qua sự tiếp xúc với một biên kịch Nhật Bản.
5. Chính trị vắng bóng
Khác với mọi năm, Cannes 2026 không quá tập trung vào vấn đề này dù có những phim vô cùng xuất sắc. Trước đó tại lễ khai mạc, Chủ tịch ban giám khảo Park Chan-wook đã chia sẻ rằng chính trị và nghệ thuật không thể tách rời, do đó sẽ không có tác phẩm nào được ưu ái hoặc bị bỏ qua nếu có liên quan đến yếu tố này. Tuy vậy nhiều người cho rằng quan điểm nói trên chưa được nhất quán, khi các phim chiến tranh dẫu chiếm số lượng lớn nhưng hầu như vắng bóng khỏi các giải thưởng.
Thêm vào đó, giải nhì năm nay được trao cho Minotaur của Andrey Zvyagintsev – một nhà làm phim Nga phản kháng, lưu vong, thể hiện quan điểm mạnh mẽ về những gì hiện đang xảy ra trên thế giới này, cũng được đánh giá là chưa thuyết phục, khi bộ phim này hoàn toàn có thể được vinh danh với giải Cành cọ vàng.
Lấy bối cảnh cuộc xung đột Nga – Ukraine 2022, tác phẩm kể về một doanh nhân giàu có phản tư về cuộc sống và bạo lực khi chiến tranh đến. Sau cùng, giải 3 được trao cho The Dreamed Adventure của đạo diễn Đức Valeska Grisebach, xoay quanh một nhà khoa học bị cuốn vào âm mưu đen tối tại vùng biên giới giữa các quốc gia.
_______
Bài: Vỹ Dương
